อาการเส้นเลือดขอดที่ขา — แบบไหนที่ต้องระวัง
อาการเส้นเลือดขอดที่พบบ่อยคือขาหน่วง เมื่อย บวมตอนเย็น และเห็นเส้นเลือดโป่งนูน ส่วนใหญ่ไม่อันตราย — อธิบายอาการที่บอกว่าเริ่มมีภาวะแทรกซ้อน และสัญญาณลิ่มเลือดที่ต้องรีบ
อาการเส้นเลือดขอดที่ขามีตั้งแต่ แค่เห็นเส้นเลือดโป่ง ไม่มีอาการ ไปจนถึงปวดหน่วงรบกวน ชีวิต หน้านี้ช่วยแยกว่าอาการที่เป็นอยู่แบบไหนทั่วไป และแบบไหนที่ควรระวัง
อาการทั่วไปของเส้นเลือดขอด
- เส้นเลือดโป่งนูน คดเคี้ยว สีเขียวคล้ำหรือม่วง เห็นชัดเมื่อยืน
- ปวดหน่วง เมื่อย หนักขา โดยเฉพาะหลังยืนหรือนั่งนานๆ
- ขาบวมตอนเย็น และยุบตอนเช้าหลังนอนยกขา
- ตะคริวกลางคืน คันหรือแสบตามแนวเส้นเลือด
อาการเหล่านี้มัก ดีขึ้นเมื่อยกขาสูงหรือใส่ถุงน่อง และเป็นอาการที่ ไม่อันตราย แม้จะ น่ารำคาญ
เมื่อเริ่มมีภาวะแทรกซ้อน
ถ้าเส้นเลือดขอดเป็นมานานและเลือดคั่งเรื้อรัง อาจเริ่มมีการเปลี่ยนแปลงที่ควรมาตรวจ
- ผิวหนังรอบข้อเท้าคล้ำลง แข็ง หรือคัน (จากเลือดคั่งเรื้อรัง)
- แผลเรื้อรังที่ข้อเท้าหรือหน้าแข้ง ที่หายช้าหรือไม่หาย
- เส้นเลือดเป็น ลำแข็ง แดง ร้อน กดเจ็บ (หลอดเลือดดำตื้นอักเสบ)
- เส้นเลือดขอดแตกมีเลือดออก
บทบาทของคลินิก — แพทย์ตรวจประเมินขาและเส้นเลือดว่าอาการอยู่ในระดับที่ดูแลด้วยถุงน่องได้ หรือเริ่มมีภาวะแทรกซ้อนที่ต้องรักษา และวางแผนต่อ — ฉีดรักษาเส้นเล็กได้ที่คลินิก ส่วนเส้น ใหญ่ที่ต้องผ่าตัดจะส่งต่อไปโรงพยาบาล
แยกจากลิ่มเลือดในหลอดเลือดดำลึก (DVT)
เรื่องนี้สำคัญ — เส้นเลือดขอดค่อยเป็นค่อยไป แต่ ลิ่มเลือดในหลอดเลือดดำลึก (DVT) เป็นเร็ว และอันตราย
ไปพบแพทย์ทันที ถ้า
- ขาข้างหนึ่งบวม ปวด ตึง แดงร้อนขึ้นภายในเวลาไม่นาน — ระวัง DVT
- เส้นเลือดขอดแตกมีเลือดออก — กดห้ามเลือด ยกขาสูง แล้วไปพบแพทย์
ควรนัดตรวจ (ไม่ฉุกเฉิน) ถ้า
- มีแผลเรื้อรังที่ข้อเท้าหรือหน้าแข้งซึ่งไม่หาย — แผลเรื้อรังไม่ใช่ภาวะฉุกเฉิน แต่ควร ให้แพทย์ประเมินสาเหตุและวางแผนดูแลแผล
- ผิวหนังรอบข้อเท้าคล้ำ แข็ง หรือคันมากขึ้น
- เส้นเลือดเป็นลำแข็ง แดง ร้อน หรือกดเจ็บ
แล้วควรทำอย่างไรต่อ
ถ้าอาการเป็นแบบทั่วไป (หน่วง เมื่อย บวมตอนเย็น) เริ่มจาก ยกขา ขยับบ่อย และใส่ถุงน่อง ถ้าอาการรบกวนชีวิต หรือเริ่มมีการเปลี่ยนแปลงของผิวหนัง การมาตรวจเพื่อวางแผนเป็นขั้นตอนที่ เหมาะสม อ่านทางเลือกการรักษาทั้งหมดที่ เส้นเลือดขอด
คำถามที่พบบ่อย
กดที่คำถามเพื่อดูคำตอบ
เส้นเลือดขอดที่ขาปวดหน่วง อันตรายไหม
ส่วนใหญ่ไม่อันตราย อาการหน่วงเมื่อยขาและบวมตอนเย็นเป็นอาการทั่วไปของเส้นเลือดขอดที่มักดีขึ้นเมื่อยกขาสูงหรือใส่ถุงน่อง สิ่งที่ต้องระวังคืออาการที่เปลี่ยนไปทันที เช่น ขาข้างหนึ่งบวมปวดแดงขึ้นเร็ว ซึ่งอาจเป็นลิ่มเลือดและต้องรีบพบแพทย์
ทำไมขาบวมตอนเย็นแต่เช้าหาย
เพราะตอนกลางวันที่ยืนหรือนั่งนาน เลือดคั่งที่ขาจากลิ้นเส้นเลือดที่เสื่อม ทำให้ขาบวมสะสมตอนเย็น พอนอนราบยกขาระดับหัวใจ เลือดไหลกลับได้ดีขึ้น ขาจึงยุบตอนเช้า เป็นรูปแบบทั่วไปของเส้นเลือดขอด
มีเส้นเลือดขอดแต่ไม่มีอาการ ต้องรักษาไหม
ถ้าไม่มีอาการและไม่มีภาวะแทรกซ้อน มักไม่จำเป็นต้องรักษาด้วยเหตุผลทางการแพทย์ หลายคนเลือกดูแลด้วยถุงน่องและการปรับพฤติกรรม การรักษาด้วยการฉีดหรือผ่าตัดพิจารณาเมื่อมีอาการรบกวน มีภาวะแทรกซ้อน หรือต้องการด้วยเหตุผลด้านความสวยงาม
อาการแบบไหนที่บอกว่าเริ่มมีภาวะแทรกซ้อน
ผิวหนังบริเวณข้อเท้าคล้ำลง แข็ง หรือมีแผลเรื้อรังที่ไม่หาย เส้นเลือดที่เป็นลำแข็งแดงร้อนกดเจ็บ หรือเส้นเลือดขอดแตกมีเลือดออก ล้วนเป็นสัญญาณว่าควรมาพบแพทย์เพื่อประเมินและวางแผนการรักษา
อาการเส้นเลือดขอดกับลิ่มเลือดในขาแยกกันอย่างไร
เส้นเลือดขอดมักค่อยเป็นค่อยไป หน่วงเมื่อยและบวมตอนเย็น ส่วนลิ่มเลือดในหลอดเลือดดำลึก (DVT) มักเป็นเร็ว ขาข้างหนึ่งบวมปวดตึงและแดงร้อนขึ้นภายในเวลาไม่นาน ถ้ามีลักษณะหลังนี้ต้องรีบไปพบแพทย์ทันที
อ่านภาพรวมทั้งหมดได้ที่ เส้นเลือดขอด: อาการ สาเหตุ และการรักษา
ปรับปรุงล่าสุด