การทำแผลและตัดไหม — ตัดไหมกี่วัน ดูแลแผลอย่างไร

บริการทำแผล ตัดไหม และตัดลวดเย็บที่คลินิกหมอนิกร มาได้แม้ผ่าตัดมาจากที่อื่น — ตัดไหมกี่วันตามตำแหน่งแผล วิธีดูแลแผลที่บ้าน และสัญญาณติดเชื้อที่ต้องรีบมา

งานทำแผลและตัดไหมนี้คลินิกทำ ทุกวัน ทั้งกับคนไข้ที่ผ่าตัดที่นี่และคนไข้ที่ผ่าตัดมาจากที่อื่น ซึ่งส่วนใหญ่เลือกมาทำแผลต่อที่นี่ เพราะใกล้บ้านและไม่ต้องรอคิวนาน

บริการที่ทำ

• ทำความสะอาดแผลและเปลี่ยนผ้าปิดแผล
• ตัดไหม
• ตัดลวดเย็บ รวมถึงลวดที่ค้างหลังขลิบด้วยเครื่องตัดเย็บ แพทย์จะฉีดยาชาเฉพาะที่ก่อนเอาลวดออก เพราะคนไข้เกือบทั้งหมดเจ็บจนไม่สามารถเอาออกโดยไม่ฉีดยาชาได้
• ประเมินว่าแผลหายตามปกติหรือมีการติดเชื้อ

มาจากที่อื่นก็ทำได้

ถ้าผ่าตัดมาจากที่อื่น แนะนำให้นำสิ่งเหล่านี้มาด้วย

• ใบสรุปการรักษาหรือใบนัด — บอกว่าเป็นแผลชนิดไหน เย็บด้วยไหมอะไร กำหนดตัดไหมเมื่อไหร่
• ยาที่กินอยู่ โดยเฉพาะยาละลายลิ่มเลือดและยาเบาหวาน
• แจ้งถ้าเคย แพ้ยาหรือแพ้พลาสเตอร์

ตัดไหมกี่วัน

ระยะเวลาขึ้นกับ ตำแหน่งของแผล เพราะแต่ละบริเวณเลือดมาเลี้ยงไม่เท่ากันและถูกดึงรั้ง ไม่เท่ากัน

ตำแหน่ง	ตัดไหมประมาณ
ใบหน้า	5–7 วัน
หนังศีรษะ	7–10 วัน
ลำตัว	7–14 วัน
แขน ขา	10–14 วัน
บริเวณข้อ หรือจุดที่ถูกดึงรั้ง	14 วันขึ้นไป

ตัวเลขนี้เป็นแนวทาง — แพทย์ที่ผ่าตัดจะกำหนดวันจริงให้ และควรยึดตามนั้น

การตัดไหมเร็วเกินไปทำให้แผลแยก ส่วนการทิ้งไว้นานเกินไปทำให้เกิดรอยไหมและแผลเป็นชัดขึ้น ทั้งสองอย่างเป็นเหตุผลที่ไม่ควรตัดเอง

ไหมละลาย

ไหมชนิดละลายไม่ต้องมาตัด จะสลายไปเองในไม่กี่สัปดาห์

แต่ยังควรมาตรวจแผลตามนัด เพราะบางครั้ง ปมไหมโผล่ขึ้นมาที่ผิวและระคายเคือง ซึ่งแพทย์ตัดปมส่วนที่โผล่ออกให้ได้ อาการนี้พบได้และไม่ใช่ปัญหาร้ายแรง

ดูแลแผลที่บ้านอย่างไร

เพราะคลินิกเปิดเฉพาะเย็นวันจันทร์–ศุกร์ แผลที่ต้องดูแลต่อเนื่องจึงต้องทำเองบางวัน

หลักการง่ายๆ

• ล้างมือให้สะอาดก่อนและหลังทำแผลเสมอ
• ทำความสะอาดตามที่แพทย์แนะนำ แล้ว ซับให้แห้งสนิท
• ปิดแผลด้วยวัสดุที่แพทย์ให้ ไม่ใช้ผ้าสกปรกหรือกระดาษทิชชู
• ไม่แกะสะเก็ด ไม่ดึงไหม ไม่ดึงลวดเย็บ
• ไม่ทายาหม่อง สมุนไพร หรือยาสีฟันบนแผล
• ยกส่วนที่มีแผลให้สูงเมื่อทำได้ ช่วยลดบวม

ไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนผ้าปิดแผลทุกวันเสมอไป แผลผ่าตัดที่ปิดสนิทและแห้งดี การเปลี่ยน บ่อยเกินจำเป็นกลับรบกวนการสมานของแผล แพทย์จะกำหนดความถี่ให้ตามชนิดของแผล

เรื่องน้ำ

• แผลปิดสนิทแล้ว — อาบน้ำได้ตามที่แพทย์แนะนำ แล้วซับให้แห้งสนิททุกครั้ง
• แช่น้ำ ว่ายน้ำ ลงแหล่งน้ำสาธารณะ — งดจนแผลหายดี เพราะเพิ่มโอกาสติดเชื้อชัดเจน

กลุ่มที่ต้องดูแลใกล้ชิดกว่าปกติ

ผู้ป่วยเบาหวาน ผู้ที่มีปัญหาการไหลเวียนเลือด และผู้ที่ภูมิคุ้มกันต่ำ แผลหายช้ากว่าและติดเชื้อง่ายกว่า โดยเฉพาะแผลที่เท้า

กลุ่มนี้ควรมาตรวจแผลตามนัดอย่างเคร่งครัด และมาทันทีเมื่อเริ่มมีอาการอักเสบ ไม่ควรรอดูอาการเอง

สัญญาณว่าแผลติดเชื้อ

มาก่อนวันนัดถ้ามี

• บวม แดง ร้อน มากขึ้นเรื่อยๆ หลังผ่านสัปดาห์แรก — ทิศทางสำคัญกว่าปริมาณ
• มีไข้ หนาวสั่น
• หนองข้น เป็นก้อน มีกลิ่นเหม็น (คราบเหลืองบางๆ บนแผลมักเป็นเนื้อเยื่อที่กำลังสมาน ไม่ใช่หนอง)
• ปวดรุนแรงขึ้นทั้งที่กินยาแก้ปวดแล้ว
• แผลแยก หรือขอบแผลเปิดออก
• เลือดออกไม่หยุด หรือชุ่มผ้าก๊อซเร็ว
• มีเส้นแดงลามออกจากแผล

ถ้ามีอาการเหล่านี้นอกเวลาทำการ โดยเฉพาะไข้สูงหรือเลือดออกไม่หยุด ควรไปห้องฉุกเฉินที่ใกล้ที่สุด

การตรวจแผลใช้เวลาไม่กี่นาที และแผลที่เริ่มติดเชื้อจัดการง่ายกว่ามากเมื่อมาแต่เนิ่นๆ