กินผักผลไม้อะไรให้ถ่ายง่าย — อาหารกากใยสำหรับริดสีดวงและแผลปริ

แพทย์บอกให้กินผักผลไม้เยอะๆ แล้วกินอะไร เท่าไหร่ — รายชื่อผัก ผลไม้ ถั่ว และธัญพืชที่หาได้ในไทย พร้อมกากใยต่อหนึ่งส่วน ชนิดที่ทำให้ท้องผูกกว่าเดิม และวิธีเพิ่มโดยไม่ท้องอืด

เป้าหมายคืออุจจาระนิ่มจนถ่ายได้โดยไม่ต้องเบ่ง ผัก ผลไม้ และธัญพืชที่ทำหน้าที่นี้ได้ดีที่สุด คือ ฝรั่งกินทั้งเปลือก แก้วมังกรเนื้อสีชมพู กีวี แอปเปิลเขียว กล้วยน้ำว้าสุกงอม มะละกอสุก กระเจี๊ยบเขียว ถั่วฝักยาว ถั่วพู ผักบุ้ง ถั่วเมล็ดแห้งต้ม ข้าวกล้อง และข้าวโอ๊ต — กินร่วมกับ น้ำเปล่าวันละราว 1.5–2 ลิตร (แก้วขนาด 250 มล. ประมาณ 6–8 แก้ว)

คำแนะนำ “กินผักผลไม้เยอะๆ” ปรากฏในเกือบทุกโรคบริเวณทวารหนัก ตั้งแต่ ริดสีดวงทวาร ไปจนถึง แผลปริขอบทวาร เพราะการเบ่ง กับอุจจาระแข็งคือแรงที่ทำให้โรคเหล่านี้เกิดและกำเริบซ้ำ หน้านี้ตอบว่าคำแนะนำนั้นแปลเป็นอาหารจริง บนโต๊ะได้ว่าอะไรบ้าง

ทำไมกากใยจึงนับเป็นการรักษา ไม่ใช่แค่คำแนะนำประกอบ

ในแผลปริขอบทวาร การทำให้อุจจาระนิ่มคือตัวการรักษาเอง ถ้าอุจจาระยังแข็ง แผลจะถูกครูดซ้ำทุกวัน จนไม่มีโอกาสหาย ยาทาและการแช่ก้นน้ำอุ่น ก็ช่วยได้เพียงบรรเทาอาการ ในริดสีดวงทวารก็เช่นกัน การเบ่งซ้ำๆ ดันให้หัวริดสีดวงโตขึ้นและยื่นออกมามากขึ้นเรื่อยๆ

กากใยทำงานสองแบบ และร่างกายต้องการทั้งคู่

• กากใยที่ละลายน้ำ (ในมะละกอ กล้วยสุก ข้าวโอ๊ต แอปเปิล เม็ดแมงลัก) อุ้มน้ำเป็นเจล ทำให้อุจจาระนิ่มและลื่น — ส่วนนี้สำคัญที่สุดสำหรับคนที่เจ็บเวลาถ่าย
• กากใยที่ไม่ละลายน้ำ (ในผักใบ เปลือกผลไม้ ข้าวกล้อง รำข้าว) เพิ่มปริมาณกากและกระตุ้น ให้ลำไส้เคลื่อนตัว

ทั้งสองอย่างต้องมีน้ำมาด้วยเสมอ การเพิ่มกากใยโดยดื่มน้ำไม่พอทำให้ท้องผูกหนักกว่าเดิม เพราะกากที่เพิ่มขึ้นแต่แห้งจะยิ่งแข็งและเคลื่อนยาก

ต้องได้วันละเท่าไหร่

ผู้ใหญ่ควรได้กากใยประมาณ 25 กรัมต่อวัน ขณะที่คนไทยทั่วไปได้ราวครึ่งเดียว ตัวเลขนี้ ไม่ต้องนับทุกมื้อ แต่มีไว้ให้เห็นว่าผลไม้วันละชิ้นเดียวยังห่างจากเป้าหมายมาก

ตัววัดที่ใช้ได้จริงกว่าคือลักษณะอุจจาระ — นิ่ม เป็นลำ ออกง่าย ไม่ต้องเบ่ง และไม่รู้สึกถ่ายไม่สุด ถ้าได้แบบนี้แล้ว ไม่ต้องเพิ่มกากใยไปมากกว่านั้น

ดื่มน้ำเท่าไหร่จึงจะพอ

ผู้ใหญ่ทั่วไปควรได้น้ำเปล่าราว 1.5–2 ลิตรต่อวัน หรือประมาณ 6–8 แก้ว เมื่อใช้แก้วน้ำ ขนาด 250 มิลลิลิตร นับเฉพาะน้ำเปล่าและเครื่องดื่มที่ไม่หวาน ผู้ที่ทำงานกลางแจ้ง เสียเหงื่อมาก หรืออยู่ในอากาศร้อนแบบบ้านเราต้องมากกว่านี้

ตัววัดที่ง่ายที่สุดคือ สีปัสสาวะ — สีเหลืองอ่อนใสแปลว่าน้ำพอ ถ้าสีเข้มและปัสสาวะน้อยแปลว่ายังน้อยไป เมื่อเพิ่มกากใย ต้องเพิ่มน้ำตามไปด้วยเสมอ

ข้อยกเว้นคือผู้ที่แพทย์สั่ง จำกัดน้ำ เช่น โรคไตบางระยะหรือภาวะหัวใจล้มเหลว กลุ่มนี้ให้ยึด ปริมาณที่แพทย์กำหนดเป็นหลัก และต้องปรึกษาแพทย์ก่อนเพิ่มกากใย

ผลไม้ — เลือกอย่างไรและได้กากใยเท่าไหร่

ผลไม้	ใยอาหาร ต่อ 100 ก.	1 ส่วนที่กินจริง ได้ประมาณ
ลูกพรุนแห้ง* ●▲	7.1 ก.	5–6 เม็ด ≈ 3.5 ก.
ฝรั่ง (รวมสายพันธุ์ กินทั้งเปลือก)	3.7 ก.	ครึ่งผลกลาง ≈ 3.5 ก.
แอปเปิลเขียว (ทั้งเปลือก)	3.2 ก.	1 ผลเล็ก ≈ 4 ก.
แก้วมังกรเนื้อสีชมพู ▲	3.0 ก.	ครึ่งผล ≈ 4 ก.
ส้มสายน้ำผึ้ง	3.0 ก.	1 ผลกลาง ≈ 3 ก.
กีวี ▲	2.4 ก.	2 ผล ≈ 3 ก.
กล้วยน้ำว้าสุก ●▲	2.4 ก.	2 ผล ≈ 3 ก.
แอปเปิลแดง	2.3 ก.	1 ผลเล็ก ≈ 3 ก.
มะละกอสุก ▲	1.9 ก.	1 ถ้วย ≈ 2.5 ก.
แก้วมังกรเนื้อสีขาว ▲	1.9 ก.	ครึ่งผล ≈ 2.5 ก.
สาลี่ (ปอกเปลือก)	1.8 ก.	1 ผลเล็ก ≈ 2.5 ก.
ส้มเขียวหวาน	1.6 ก.	1 ผลกลาง ≈ 1.5 ก.
สับปะรด	1.6 ก.	1 ถ้วย ≈ 2.5 ก.
ส้มโอ	1.5 ก.	1 ถ้วย (กลีบ) ≈ 2 ก.
มะม่วงสุก (แล้วแต่พันธุ์) ●	1.1–2.1 ก.	ครึ่งผล ≈ 1.5–2.5 ก.
ชมพู่	0.9–1.1 ก.	2 ผล ≈ 1 ก.

● น้ำตาลสูง — ผู้ที่เป็นเบาหวานคุมปริมาณ · ▲ โพแทสเซียมสูง (ตั้งแต่ราว 200 มก. ต่อ 100 กรัม) — เฉพาะผู้ที่เป็นโรคไตที่แพทย์สั่งให้คุมโพแทสเซียม ผู้ที่ผลเลือดปกติไม่ต้องเลี่ยง

ตัวเลขต่อ 100 กรัมในทุกตารางของหน้านี้มาจากฐานข้อมูลคุณค่าทางโภชนาการอาหารไทย (Thai Food Composition Database) ของสถาบันโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดล โดยนับเฉพาะส่วนที่กินได้ ส่วนคอลัมน์ขวา เป็นการประมาณจากขนาดที่คนกินจริง จึงใช้เทียบกันได้แต่ไม่ใช่ตัวเลขที่ต้องนับให้ตรง เครื่องหมาย * คือรายการที่ไม่มีในฐานข้อมูลไทย จึงอ้างอิงตารางสากลแทน

จุดที่ต่างจากที่หลายคนเข้าใจคือ ฝรั่งไทยให้ใยอาหารราว 3.7 กรัมต่อ 100 กรัม ไม่ใช่ 5 กรัม อย่างที่มักอ้างกัน เพราะตัวเลข 5 กรัมมาจากฝรั่งคนละสายพันธุ์ในตารางต่างประเทศ ฝรั่งยังเป็นผลไม้ สดที่ใยอาหารสูงที่สุดในกลุ่มที่หาซื้อได้ทั่วไปอยู่ดี แต่ไม่ได้สูงจนกินผลเดียวแล้วพอทั้งวัน

ลูกพรุน เป็นผลไม้ที่มีหลักฐานสนับสนุนชัดที่สุดในเรื่องท้องผูก เพราะมีทั้งกากใยและซอร์บิทอล ซึ่งดึงน้ำเข้าลำไส้ เริ่มที่วันละ 3–4 เม็ดก่อน ถ้ากินทีเดียวมากอาจท้องอืดหรือถ่ายเหลว

มะละกอสุกและกล้วยน้ำว้าสุกงอม ใยอาหารอยู่ในระดับกลางๆ แต่เนื้อนิ่ม ย่อยง่าย ราคาถูก และหาได้ทุกที่ จึงเป็นตัวเลือกที่คนกินได้สม่ำเสมอจริงในระยะยาว ซึ่งสำคัญกว่าการเลือกชนิดที่ ใยอาหารสูงสุดแล้วกินได้ไม่กี่วัน

ผลไม้อบแห้งอย่างมะม่วงหรือสับปะรดมีใยอาหารสูงถึง 10–13 กรัมต่อ 100 กรัม เพราะน้ำถูกดึงออกไป แต่ก็ทำให้น้ำตาลเข้มข้นขึ้นในสัดส่วนเดียวกัน จึงใช้เป็นของกินเล่นเสริมได้ ไม่ใช่แหล่งกากใยหลัก

ผัก — ชนิดที่ได้กากใยคุ้มต่อหนึ่งทัพพี

ผักสุก 1 ทัพพีหนักราว 40–50 กรัม ตัวเลขคอลัมน์ขวาจึงคิดจากขนาดนี้

ผัก	ใยอาหาร ต่อ 100 ก.	1 ทัพพี ได้ประมาณ
กระเจี๊ยบเขียว (ฝักอ่อน ดิบ)	4.2 ก.	6–8 ฝัก ≈ 2 ก.
ถั่วพู (ฝัก)	3.9 ก.	≈ 1.8 ก.
ถั่วฝักยาว ▲	3.8 ก.	≈ 1.7 ก.
ผักบุ้งไทย (ต้นแดง) ▲	3.8 ก.	≈ 1.7 ก.
แครอท ▲	3.4 ก.	≈ 1.5 ก.
ผักบุ้งไทย (ต้นขาว) ▲	3.3 ก.	≈ 1.5 ก.
กระเจี๊ยบเขียว (ต้ม)	3.0 ก.	6–8 ฝัก ≈ 1.8 ก.
มะเขือเปราะ ▲	2.7–3.3 ก.	5–6 ลูก ≈ 1.5 ก.
ผักบุ้งจีน ▲	2.9 ก.	≈ 1.3 ก.
คะน้า (ก้านและใบ) ▲	2.8 ก.	≈ 1.3 ก.
หน่อไม้ฝรั่ง ▲	2.6 ก.	≈ 1.2 ก.
เห็ดนางฟ้า	2.6 ก.	≈ 1.2 ก.
ตำลึง	2.4 ก.	≈ 1.1 ก.
บร็อคโคลี ▲	2.3 ก.	≈ 1 ก.
ฟักทอง (ไม่ปอกเปลือก ต้ม)	2.2 ก.	1 ถ้วย ≈ 2.5 ก.
เห็ดฟาง	2.1 ก.	≈ 1 ก.
กะหล่ำดอก	2.0 ก.	≈ 0.9 ก.
ผักกาดหอม	1.4 ก.	1 จานสลัด ≈ 0.7 ก.

● น้ำตาลสูง — ผู้ที่เป็นเบาหวานคุมปริมาณ · ▲ โพแทสเซียมสูง (ตั้งแต่ราว 200 มก. ต่อ 100 กรัม) — เฉพาะผู้ที่เป็นโรคไตที่แพทย์สั่งให้คุมโพแทสเซียม ผู้ที่ผลเลือดปกติไม่ต้องเลี่ยง

กระเจี๊ยบเขียว ได้เปรียบตรงเมือกลื่นซึ่งเป็นกากใยชนิดละลายน้ำ ช่วยให้อุจจาระลื่นขึ้นชัดเจน ในผู้ที่เจ็บเวลาถ่าย

ตัวเลขชุดนี้อธิบายสิ่งที่คนไข้หลายคนเจอ — ผักหนึ่งทัพพีให้กากใยเพียง 1–2 กรัมเท่านั้น กินผักวันละทัพพีสองทัพพีจึงยังห่างจาก 25 กรัมมาก ต้องอาศัยทั้งผัก ผลไม้ และข้าวหรือถั่วรวมกัน

ข้อสังเกตอีกอย่างคือ ผักสลัดใบเขียวจานใหญ่ให้กากใยน้อยกว่าที่คิด เพราะเป็นน้ำเสียส่วนใหญ่ ผักกาดหอมได้เพียง 1.4 กรัมต่อ 100 กรัม ขณะที่ผักบุ้งหรือถั่วฝักยาวได้เกือบสามเท่า ผักสุกอัดแน่นหนึ่งทัพพีจึงให้กากใยมากกว่าผักสดจานโต

ถั่วและธัญพืช — ส่วนที่คนมองข้ามแต่ให้กากใยมากที่สุด

ถ้ากินผักผลไม้เต็มที่แล้วยังไม่พอ ส่วนนี้คือจุดที่เพิ่มได้เร็วที่สุด

อาหาร	ใยอาหาร ต่อ 100 ก.	1 ส่วนที่กินจริง ได้ประมาณ
เม็ดแมงลัก (เมล็ดแห้ง)	56.8 ก.	1 ช้อนโต๊ะแช่น้ำแล้ว ≈ 4.5 ก.
เมล็ดเจีย*	34 ก.	1 ช้อนโต๊ะ ≈ 4 ก.
ถั่วเขียวเมล็ดแห้ง	26.1 ก.	ต้มสุกครึ่งถ้วย ≈ 7 ก.
ถั่วแดงหลวงเมล็ดแห้ง	25.4 ก.	ต้มสุกครึ่งถ้วย ≈ 7 ก.
ถั่วดำเมล็ดแห้ง	19.7 ก.	ต้มสุกครึ่งถ้วย ≈ 6 ก.
งาดำ (คั่ว)	15.7 ก.	1 ช้อนโต๊ะ ≈ 1.6 ก.
เมล็ดทานตะวัน	11.1 ก.	1 กำมือเล็ก ≈ 3 ก.
ข้าวโอ๊ต (ดิบ)	9.9 ก.	ครึ่งถ้วย ≈ 4 ก.
ถั่วลิสง (ต้มหรือคั่ว)	6.2 ก.	1 กำมือเล็ก ≈ 2 ก.
ขนมปังโฮลวีท	5.9 ก.	2 แผ่น ≈ 3.5 ก.
เมล็ดฟักทอง (คั่ว)	5.2 ก.	1 กำมือเล็ก ≈ 1.5 ก.
ข้าวกล้อง (สุก)	2.0 ก.	1 ทัพพี ≈ 1.2 ก.
ข้าวขาว (สุก)	ข้าวสารดิบได้เพียง 0.7–0.9 ก. เทียบกับข้าวกล้องดิบ 3.5–3.9 ก.	1 ทัพพี ≈ 0.3 ก.

อาหารเกือบทั้งตารางนี้สูงทั้งโพแทสเซียมและฟอสฟอรัส (ถั่วดำเมล็ดแห้งมีโพแทสเซียม 1,303 มก. ต่อ 100 กรัม) ผู้ที่เป็นโรคไตซึ่งแพทย์ให้คุมแร่ธาตุสองตัวนี้จึงต้องให้แพทย์กำหนดปริมาณ ไม่เพิ่มเอง

ถั่วเมล็ดแห้งดูตัวเลขสูงมากเพราะเป็นค่าของเมล็ดแห้ง เมื่อต้มแล้วเมล็ดจะอุ้มน้ำพองขึ้น 2–3 เท่า ใยอาหารต่อน้ำหนักจึงเจือจางลงตามไปด้วย แต่ถั่วต้มครึ่งถ้วยเดียวก็ยังให้กากใยมากกว่าผักหลายทัพพีรวมกัน นี่คือจุดที่เพิ่มได้เร็วที่สุดสำหรับคนที่กินผักได้น้อย

ข้าวกล้องหนึ่งทัพพีดูเหมือนได้เพิ่มไม่มาก แต่เมื่อเปลี่ยนทั้งสามมื้อทุกวันจะกลายเป็นกากใยที่เพิ่มขึ้น อย่างสม่ำเสมอโดยไม่ต้องเปลี่ยนวิธีกินอย่างอื่นเลย

เม็ดแมงลัก เมล็ดเจีย และไซเลียม ต้องแช่น้ำให้พองเต็มที่ก่อนกิน และดื่มน้ำตามให้มาก ห้ามกลืนแบบแห้ง เพราะเมล็ดที่พองในหลอดอาหารอาจทำให้ติดหรือสำลักได้ ผู้ที่กลืนลำบาก เคยมีลำไส้ตีบหรืออุดตัน ควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้ และควรเว้นระยะจากยาชนิดอื่นราว 2 ชั่วโมง เพราะกากใยอาจรบกวนการดูดซึมยา

วิธีไทยๆ ที่ได้กากใยเยอะโดยไม่ต้องเปลี่ยนวิธีกิน

หลายคนไม่ชอบกินผักเป็นจานแยก แต่กับข้าวไทยหลายอย่างมีผักอยู่มากอยู่แล้ว

• น้ำพริกกับผักลวก — วิธีที่ให้ผักต่อมื้อมากที่สุดวิธีหนึ่ง
• แกงเลียง แกงส้ม แกงจืดตำลึง ต้มจับฉ่าย — ผักหลายชนิดในหม้อเดียว
• ส้มตำ — มะละกอดิบให้ใยอาหาร 2.6 กรัมต่อ 100 กรัม สูงกว่ามะละกอสุกด้วยซ้ำ (ถ้ากำลังเจ็บแผลปริ ให้ลดความเผ็ดลงก่อน)
• ยำถั่วพู ยำผักกูด สลัดแขก
• ถั่วเขียวต้มหรือเต้าส่วนแทนของหวานแป้งล้วน
• เปลี่ยนข้าวขาวเป็น ข้าวกล้องหรือข้าวไรซ์เบอร์รี อย่างน้อยวันละมื้อ

ตัวอย่างหนึ่งวันที่ได้กากใยราว 25 กรัม

• เช้า — ข้าวโอ๊ตครึ่งถ้วย กับกล้วยน้ำว้าสุก 2 ผล (ราว 7 กรัม)
• กลางวัน — ข้าวกล้อง 2 ทัพพี กับผัดผักบุ้งหรือแกงส้มผักรวม 2 ทัพพี (ราว 5.5 กรัม)
• บ่าย — ฝรั่งครึ่งผลกินทั้งเปลือก (ราว 3.5 กรัม)
• เย็น — ข้าวกล้อง 2 ทัพพี กับน้ำพริกผักลวกหรือแกงเลียง 3 ทัพพี (ราว 6.5 กรัม)
• หลังอาหารเย็น — มะละกอสุกหนึ่งถ้วย (ราว 2.5 กรัม)
• ตลอดวัน — น้ำเปล่า 1.5–2 ลิตร (6–8 แก้ว)

รวมแล้วราว 25 กรัม ซึ่งต้องอาศัยผักผลไม้ทุกมื้อจริงๆ ไม่ใช่ผลไม้จานเดียวตอนเย็น วันไหนกินผักได้น้อย การเติมถั่วต้มครึ่งถ้วยชดเชยได้ทันทีราว 7 กรัม นี่เป็นเพียงตัวอย่างให้เห็นสัดส่วน ไม่ใช่เมนูที่ต้องทำตาม สลับชนิดตามฤดูกาลและราคาได้ทั้งหมด

อาหารที่ทำให้ท้องผูกกว่าเดิม

• กล้วยดิบและกล้วยห่าม — มีแป้งที่ย่อยยากและแทนนิน ต้องเลือกกล้วยที่สุกงอมจนเปลือกมีจุดน้ำตาล
• ฝรั่งดิบที่ยังฝาด — แทนนินเช่นเดียวกัน ฝรั่งสุกพอดีจึงจะช่วย
• ชาเข้มๆ โดยเฉพาะที่ดื่มแทนน้ำเปล่าทั้งวัน
• ข้าวขาว ขนมปังขาว บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป ของทอด และอาหารแปรรูป ที่แทบไม่มีกากใย เมื่อกินเป็นหลักจะเบียดที่ของอาหารที่มีกากใยไปโดยปริยาย
• แอลกอฮอล์ ทำให้ร่างกายขาดน้ำ อุจจาระจึงแข็งขึ้น
• น้ำผลไม้กรองกาก ให้ความหวานแต่แทบไม่ให้กากใย

ส่วนกาแฟและนม ผลต่างกันในแต่ละคน กาแฟกระตุ้นลำไส้ในหลายราย ขณะที่บางคนท้องผูกขึ้นเมื่อดื่มนมมาก ให้สังเกตตัวเองเป็นหลัก

เพิ่มกากใยแล้วท้องอืด แน่นท้อง

เกิดได้บ่อยและมักเป็นเรื่องของ จังหวะ ไม่ใช่ชนิดอาหาร

• ค่อยๆ เพิ่มตลอด 1–2 สัปดาห์ แทนการเพิ่มทีเดียวในวันเดียว
• ดื่มน้ำให้ได้ 1.5–2 ลิตรต่อวัน และเพิ่มขึ้นตามปริมาณกากใยที่เพิ่ม
• ช่วงแรกลดผักที่ทำให้เกิดแก๊สมาก เช่น กะหล่ำปลี บรอกโคลี ดอกกะหล่ำ และถั่วเมล็ดแห้ง แล้วใช้ผลไม้เนื้อนิ่มกับผักใบแทนไปก่อน
• เคลื่อนไหวร่างกายบ้าง เดินวันละ 20–30 นาทีช่วยให้ลำไส้ทำงานดีขึ้น

อาการท้องอืดส่วนใหญ่ลดลงเองเมื่อลำไส้ปรับตัวได้ภายในไม่กี่สัปดาห์

ใครที่ไม่ควรเพิ่มกากใยเองโดยไม่ปรึกษาแพทย์

• ผู้ที่ ปวดท้องรุนแรง ท้องอืดมาก อาเจียน หรือไม่ผายลม — อาจมีลำไส้อุดตัน ซึ่งการเพิ่มกาก จะทำให้แย่ลง ต้องพบแพทย์
• ผู้ที่เคยได้รับการวินิจฉัยว่า ลำไส้ตีบ หรือเคยผ่าตัดช่องท้องแล้วมีพังผืด
• ผู้ที่ต้อง จำกัดน้ำ เช่น ภาวะหัวใจล้มเหลวหรือโรคไตบางระยะ เพราะเพิ่มกากใยแต่ดื่มน้ำไม่ได้ จะยิ่งท้องผูก
• ผู้ที่เป็นเบาหวาน — ผลไม้ที่แนะนำในหน้านี้บางชนิดน้ำตาลสูง โดยเฉพาะกล้วยสุกงอม ลูกพรุน ทุเรียน ลำไย และขนุน ให้คุมปริมาณและกินพร้อมมื้ออาหาร ส่วนฝรั่ง แก้วมังกร และมะละกอ น้ำตาลต่ำกว่าและใช้แทนได้
• ผู้ที่เป็นโรคไต ที่แพทย์สั่งให้คุมโพแทสเซียมหรือฟอสฟอรัส — ถั่วเมล็ดแห้ง ธัญพืชไม่ขัดสี และผักผลไม้บางชนิดสูงทั้งสองอย่าง ควรให้แพทย์หรือนักกำหนดอาหารกำหนดชนิดและปริมาณให้
• ผู้ที่มีอาการ กลืนลำบาก ไม่ควรใช้เม็ดแมงลัก เมล็ดเจีย หรือไซเลียม

อาหารเผ็ดและเรื่องที่มักถูกโทษเกินจริง

พริกไม่ได้ทำให้เกิดริดสีดวงหรือแผลปริ แต่ในช่วงที่มีแผลหรือการอักเสบ อาหารเผ็ดจัดอาจทำให้ แสบทวารมากขึ้นตอนถ่าย การลดความเผ็ดชั่วคราวจึงช่วยให้สบายตัวขึ้นระหว่างรักษา และไม่จำเป็นต้องงดถาวรเมื่อหายดีแล้ว

เมื่อไหร่ที่ไม่ใช่เรื่องอาหาร

การปรับอาหารแก้ท้องผูกได้ แต่แก้ทุกอาการทางทวารหนักไม่ได้ ควรมาตรวจเมื่อมีข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้

• เลือดออกทางทวารหนักที่ยังมีอยู่ แม้อุจจาระนิ่มแล้ว หรือเลือดปนในเนื้ออุจจาระ สีคล้ำ หรือมีมูกเลือด
• นิสัยการขับถ่ายเปลี่ยนไปนานเกิน 2–3 สัปดาห์ ลำอุจจาระเล็กลง ท้องผูกสลับท้องเสีย
• น้ำหนักลดโดยไม่ตั้งใจ ซีด หรืออ่อนเพลียผิดปกติ
• มี ก้อน หนอง หรือรูซึม ที่ข้างทวาร
• แผลที่ทวารไม่หายภายใน 6–8 สัปดาห์ ทั้งที่แก้ท้องผูกได้แล้ว
• ท้องผูกที่ เริ่มเป็นครั้งแรกหลังอายุ 45–50 ปี โดยไม่มีสาเหตุชัดเจน
• มีคนในครอบครัวสายตรงเป็น มะเร็งลำไส้ใหญ่หรือติ่งเนื้อลำไส้

รายละเอียดของเลือดที่ต้องแยกอยู่ที่ ถ่ายเป็นเลือด กลัวเป็นมะเร็ง แยกจากริดสีดวงได้อย่างไร

การปรับอาหารเป็นสิ่งที่ทำได้เองและได้ผลจริงในคนส่วนใหญ่ แต่ถ้าทำเต็มที่แล้วยังเจ็บ ยังมีเลือด หรือยังถ่ายลำบาก แปลว่ามีอย่างอื่นที่ต้องตรวจดู แวะเข้ามาให้แพทย์ดูสักครั้งจะได้รู้ว่ากำลังแก้ถูกจุดหรือไม่