เมื่อไหร่ไส้เลื่อนอันตราย — สัญญาณไส้เลื่อนติดคา
ไส้เลื่อนส่วนใหญ่ไม่ฉุกเฉิน แต่ถ้าก้อนดันกลับไม่เข้า แข็ง ปวดขึ้นเรื่อยๆ ร่วมกับอาเจียน อาจเป็นไส้เลื่อนติดคาหรือลำไส้ขาดเลือด ซึ่งต้องผ่าทันที — อธิบายสัญญาณที่ห้ามรอ
ก้อนไส้เลื่อนที่ดันกลับเข้าได้และไม่ปวดมาก สามารถวางแผนผ่าตัดตามนัดได้ ไม่ต้องรีบ แต่มีสัญญาณกลุ่มหนึ่งที่บอกว่าเปลี่ยนสถานะเป็นฉุกเฉินแล้ว หน้านี้มีไว้เพื่อให้คุณจำสัญญาณนั้นได้
ไส้เลื่อนติดคา และลำไส้ขาดเลือด
- ไส้เลื่อนติดคา (incarcerated) — อวัยวะที่เลื่อนออกมา ค้างอยู่ ดันกลับไม่เข้า
- ลำไส้ขาดเลือด (strangulated) — เมื่อก้อนที่ค้างถูกบีบจน เลือดไปเลี้ยงไม่ได้ ลำไส้ ส่วนนั้นเริ่ม ขาดเลือดและตาย ภายในไม่กี่ชั่วโมง
นี่คือเหตุผลที่ต้องรีบ — ยิ่งปล่อยไว้นาน ลำไส้ยิ่งเสียหาย และการผ่าตัดยิ่งใหญ่ขึ้น
สัญญาณที่ต้องไปห้องฉุกเฉินทันที
- ก้อนไส้เลื่อน ดันกลับไม่เข้า
- ก้อน แข็ง และปวดมากขึ้นเรื่อยๆ
- ผิวเหนือก้อนแดง คล้ำ หรือเปลี่ยนสี กดเจ็บมาก
- ร่วมกับ คลื่นไส้ อาเจียน ท้องอืด ไม่ผายลม ไม่ถ่าย
ถ้ามีอาการเหล่านี้ ไปห้องฉุกเฉินที่ใกล้ที่สุดทันที ไม่ต้องรอเวลาทำการ
อย่าพยายามดันก้อนแรงๆ ด้วยตัวเอง ถ้าก้อนปวดมาก แข็ง หรือผิวเปลี่ยนสี เพราะอาจทำให้ บาดเจ็บมากขึ้น ปล่อยให้แพทย์ประเมิน
แล้วก้อนที่ยังดันกลับได้ล่ะ
ถ้าก้อนไส้เลื่อน ยังดันกลับเข้าได้ และปวดไม่มาก มักยังไม่ใช่ภาวะฉุกเฉิน แต่นั่นคือสัญญาณ ว่า ควรมาตรวจและวางแผนผ่าตัด อย่ารอจนก้อนติดคา การผ่าตามแผนย่อมปลอดภัยกว่าการผ่าฉุกเฉิน ตอนลำไส้ขาดเลือดมาก
บทบาทของคลินิก — ในเวลาทำการ คลินิกช่วยตรวจไส้เลื่อนที่ยังไม่ฉุกเฉิน ประเมินความเสี่ยง และ ส่งต่อไปผ่าตัดตามแผน ก่อนที่จะเกิดภาวะติดคา แต่ถ้ามีสัญญาณติดคาข้างบน ให้ไปห้อง ฉุกเฉินโดยตรง ไม่ต้องแวะคลินิก เพราะภาวะนี้ต้องการห้องผ่าตัดทันที
สรุป
- ก้อน ดันกลับได้ ปวดน้อย → มาตรวจในเวลาทำการ วางแผนผ่า
- ก้อน ดันไม่เข้า แข็ง ปวดขึ้นเรื่อยๆ + อาเจียน → ห้องฉุกเฉินทันที
อ่านภาพรวมของไส้เลื่อนและทางเลือกการรักษาที่ ไส้เลื่อน และวิธีผ่าที่ การผ่าตัดไส้เลื่อน
คำถามที่พบบ่อย
กดที่คำถามเพื่อดูคำตอบ
ไส้เลื่อนติดคาคืออะไร ต่างจากไส้เลื่อนทั่วไปอย่างไร
ไส้เลื่อนทั่วไปคือก้อนที่ดันกลับเข้าได้และไม่ปวดมาก ส่วนไส้เลื่อนติดคา (incarcerated) คือก้อนที่ค้างอยู่ ดันกลับไม่เข้า ถ้าเลือดไปเลี้ยงลำไส้ที่ค้างถูกบีบจนขาด (strangulated) ลำไส้จะเริ่มขาดเลือดและตาย เป็นภาวะฉุกเฉินที่ต้องผ่าตัดทันที
ก้อนไส้เลื่อนดันกลับไม่เข้า ต้องพยายามดันแรงๆ ไหม
ไม่ควรพยายามดันแรงๆ ด้วยตัวเอง โดยเฉพาะถ้าก้อนปวดมาก แข็ง หรือผิวเปลี่ยนสี เพราะอาจทำให้บาดเจ็บมากขึ้น ควรไปห้องฉุกเฉินทันทีเพื่อให้แพทย์ประเมิน
มีอาการปวดที่ก้อนแต่ยังดันกลับได้ อันตรายไหม
ถ้าก้อนยังดันกลับได้และปวดไม่มาก มักยังไม่ใช่ภาวะฉุกเฉิน แต่เป็นสัญญาณว่าควรมาตรวจและวางแผนผ่าตัด อย่ารอจนก้อนติดคา สิ่งที่ต้องรีบคือก้อนที่ดันไม่เข้า แข็ง ปวดขึ้นเรื่อยๆ ร่วมกับคลื่นไส้อาเจียน
ถ้าเกิดตอนกลางคืนนอกเวลาคลินิก ทำยังไง
ถ้ามีสัญญาณไส้เลื่อนติดคา เช่น ก้อนดันไม่เข้าและปวดมากร่วมกับอาเจียน ให้ไปห้องฉุกเฉินที่ใกล้ที่สุดทันที ไม่ต้องรอให้ถึงเวลาทำการ เพราะยิ่งลำไส้ขาดเลือดนานยิ่งอันตราย
อ่านภาพรวมทั้งหมดได้ที่ ไส้เลื่อน: ชนิด อาการ และการผ่าตัด
ปรับปรุงล่าสุด