ไส้เลื่อนสะดือ — ในเด็กและในผู้ใหญ่ ต่างกันอย่างไร
ไส้เลื่อนสะดือคือก้อนตุงที่สะดือ ในทารกมักหายเองเมื่อโตขึ้น แต่ในผู้ใหญ่ไม่หายเองและมักต้องผ่าตัด — อธิบายความต่าง เมื่อไหร่ต้องผ่า และสัญญาณอันตราย
เกิดจากผนังหน้าท้องตรง สะดือ มีจุดอ่อน ทำให้ลำไส้หรือไขมันในช่องท้องดันออกมาเป็นก้อนตุง ความสำคัญอยู่ที่ว่า ในเด็กกับในผู้ใหญ่ต่างกันมาก
ในทารกและเด็กเล็ก — มักหายเอง
ไส้เลื่อนสะดือพบได้บ่อยในทารก และ ส่วนใหญ่หายเอง เมื่อผนังหน้าท้องแข็งแรงขึ้นตามอายุ มักปิดได้เองในช่วงไม่กี่ปีแรก
- ก้อนมัก โป่งเวลาร้องไห้ ไอ หรือเบ่ง และยุบเวลาสงบ
- โดยทั่วไป ไม่ต้องรีบผ่า เพียงสังเกตอาการ
- ไม่ควรใช้เหรียญ ของแข็ง หรือผ้ารัดกดทับสะดือ — ไม่ได้ช่วยให้ปิดเร็วขึ้น และอาจทำให้ ผิวหนังอักเสบ
แพทย์จะพิจารณาผ่าเฉพาะรายที่ ก้อนใหญ่มาก ไม่ยุบเมื่อโตขึ้น (เช่น ยังไม่ปิดเมื่อโตพอสมควร) หรือมีภาวะแทรกซ้อน
ในผู้ใหญ่ — ไม่หายเอง มักต้องผ่า
ต่างจากทารก — ในผู้ใหญ่ผนังหน้าท้อง ไม่ปิดกลับเอง ก้อนมักค่อยๆ โตขึ้น และมีโอกาส เกิดภาวะแทรกซ้อน การรักษาที่ทำให้หายคือ การผ่าตัดซ่อม โดยเฉพาะเมื่อก้อนโต มีอาการหน่วง ปวด หรือดันกลับยาก
ปัจจัยที่พบร่วมในผู้ใหญ่ ได้แก่ น้ำหนักตัวมาก เคยตั้งครรภ์หลายครั้ง ท้องมาน ท้องผูกหรือ ไอเรื้อรัง — ล้วนเป็นภาวะที่เพิ่มแรงดันในช่องท้อง
บทบาทของคลินิก — แพทย์ตรวจยืนยันว่าเป็นไส้เลื่อนสะดือ ประเมินขนาดและอาการ และอธิบายว่า รายนี้ควรเฝ้าดูหรือควรผ่า การผ่าตัดซ่อมทำที่ โรงพยาบาล — คลินิกช่วยตรวจ ประเมิน ส่งต่อ ไปผ่าตัด และดูแลแผลหลังกลับมา
การรักษา
- ทารก — ส่วนใหญ่เฝ้าดู รอปิดเอง
- ผู้ใหญ่ / รายที่มีอาการ — ผ่าตัดซ่อมผนังหน้าท้อง มักเสริมด้วยแผ่นตาข่ายในก้อนที่ใหญ่ รายละเอียดที่ การผ่าตัดไส้เลื่อน
เมื่อไหร่ต้องรีบ
ไปห้องฉุกเฉินทันที ถ้าก้อนที่สะดือ
- ดันกลับไม่เข้า แข็ง และปวดมากขึ้นเรื่อยๆ
- ผิวเหนือก้อนแดงคล้ำ กดเจ็บมาก
- ร่วมกับ คลื่นไส้ อาเจียน ท้องอืด ไม่ผายลม ไม่ถ่าย
เป็นสัญญาณไส้เลื่อนติดคาหรือลำไส้ขาดเลือด — ดู เมื่อไหร่ไส้เลื่อนอันตราย
ถ้าก้อนที่สะดือยังดันกลับได้และไม่ปวดมาก การมาตรวจในเวลาทำการเพื่อประเมินและวางแผนเป็น ขั้นตอนที่เหมาะสม อ่านภาพรวมทั้งหมดที่ ไส้เลื่อน
คำถามที่พบบ่อย
กดที่คำถามเพื่อดูคำตอบ
ไส้เลื่อนสะดือในทารกต้องผ่าไหม
ส่วนใหญ่ไม่ต้อง ไส้เลื่อนสะดือในทารกมักหายเองเมื่อผนังหน้าท้องแข็งแรงขึ้นตามอายุ มักปิดได้เองภายในไม่กี่ปีแรก แพทย์จะพิจารณาผ่าเฉพาะรายที่ก้อนใหญ่มาก ไม่ยุบเมื่อโตขึ้น หรือมีภาวะแทรกซ้อน ไม่ควรใช้เหรียญหรือของแข็งกดทับสะดือ เพราะไม่ช่วยและอาจทำให้ผิวอักเสบ
ไส้เลื่อนสะดือในผู้ใหญ่หายเองได้ไหม
ไม่หายเองเหมือนในทารก ในผู้ใหญ่ผนังหน้าท้องไม่ปิดกลับเอง และก้อนมักค่อยๆ โตขึ้น การรักษาที่ทำให้หายคือการผ่าตัดซ่อม โดยเฉพาะเมื่อก้อนโต มีอาการ หรือดันกลับยาก
ไส้เลื่อนสะดือในผู้ใหญ่เกิดจากอะไร
มักสัมพันธ์กับภาวะที่เพิ่มแรงดันในช่องท้องเป็นเวลานาน เช่น น้ำหนักตัวมาก เคยตั้งครรภ์หลายครั้ง ท้องมาน ท้องผูกหรือไอเรื้อรัง จุดอ่อนตรงสะดือจึงถูกดันจนโป่งออกมา
ก้อนที่สะดือเจ็บและแข็ง ดันไม่กลับ ทำยังไง
เป็นสัญญาณอันตราย ควรไปห้องฉุกเฉินทันที ก้อนไส้เลื่อนที่ดันกลับไม่เข้า แข็ง ปวดขึ้นเรื่อยๆ โดยเฉพาะร่วมกับคลื่นไส้อาเจียนหรือท้องอืด อาจเป็นไส้เลื่อนติดคาหรือลำไส้ขาดเลือด ซึ่งต้องผ่าตัดฉุกเฉิน
อ่านภาพรวมทั้งหมดได้ที่ ไส้เลื่อน: ชนิด อาการ และการผ่าตัด
ปรับปรุงล่าสุด