เล็บขบรักษายังไง — ผ่าเล็บบางส่วน เจ็บไหม หายขาดไหม
เล็บขบรักษาได้ตั้งแต่ดูแลเองในระยะแรกจนถึงผ่าเล็บบางส่วน — ขั้นตอนเป็นอย่างไร ไม่ได้ถอดทั้งเล็บ เจ็บไหม พักฟื้นกี่วัน และการเลาะรากเล็บเฉพาะรายที่เป็นซ้ำ
หลายคนกลัวการผ่าเล็บขบเกินความเป็นจริง หน้านี้เจาะลึกว่าขั้นตอนจริงๆ เป็นอย่างไร ตั้งแต่ก่อนถึงคิวผ่าจนถึงการดูแลหลังทำ เพื่อให้เห็นภาพชัดก่อนตัดสินใจ
เมื่อไหร่ที่ต้องผ่า
- มีหนอง หรืออักเสบมาก
- มี เนื้อนูนแดงงอก ข้างเล็บ
- เป็นซ้ำๆ ที่นิ้วเดิม
- ดูแลเองแล้วไม่ดีขึ้น
ผ่าเล็บขบ — ไม่ใช่ถอดทั้งเล็บ
นี่คือสิ่งที่คนไข้เข้าใจผิดและกลัวมากที่สุด
วิธีมาตรฐานคือ ตัดเฉพาะขอบเล็บส่วนที่ทิ่มเข้าเนื้อออกเป็นแถบแคบๆ เล็บส่วนที่เหลือ ยังอยู่และยังดูเป็นเล็บปกติ การถอดเล็บทั้งอันไม่ใช่วิธีที่ใช้ในกรณีทั่วไป และมักทำให้ เล็บที่งอกใหม่ผิดรูปกว่าเดิม
หลังผ่าตัดเล็บบางส่วน แพทย์ตัดออกเฉพาะขอบที่ทิ่มเนื้อเป็นแถบแคบ แผ่นเล็บส่วนใหญ่ยังอยู่ดังภาพ ความกว้างที่ตัดจริงขึ้นกับตำแหน่งขอบเล็บที่มีปัญหาของแต่ละคน
ขั้นตอน
- ฉีดยาชาที่โคนนิ้ว ให้ชาทั้งนิ้ว — ช่วงที่รู้สึกมากที่สุด และสั้นที่สุด
- ตัดขอบเล็บส่วนที่ทิ่มออกเป็นแถบแคบ
- ถ้ามีเนื้อนูน จัดการเนื้อส่วนนั้นด้วย
- ทำความสะอาดและปิดแผล
เล็บขบครั้งแรกมักจบแค่นี้ ส่วนการเลาะรากเล็บเป็นขั้นตอนที่เพิ่มเข้ามาเฉพาะบางราย เท่านั้น (ดูหัวข้อถัดไป)
ระหว่างทำไม่เจ็บ เพราะยาชา หลังยาชาหมดฤทธิ์จะปวดตุบๆ ที่คุมได้ด้วยยาแก้ปวด มักปวดมากที่สุดวันแรกแล้วดีขึ้น
การเลาะรากเล็บ — สำหรับรายที่เป็นซ้ำ ไม่ใช่ทุกคน
เล็บขบครั้งแรกไม่ต้องเลาะรากเล็บ การตัดขอบเล็บส่วนที่ทิ่มออกอย่างเดียวก็เพียงพอ เพราะคนส่วนใหญ่ที่แก้วิธีตัดเล็บและเปลี่ยนรองเท้า หลังจากนั้นก็ไม่กลับมาเป็นอีก
การ เลาะรากเล็บเฉพาะส่วน จะพิจารณาในรายที่มีเหตุผลชัดเจน เช่น
- เป็นซ้ำที่นิ้วเดิมหลายครั้ง ทั้งที่ตัดเล็บถูกวิธีแล้ว
- เนื้อนูนเรื้อรัง ที่ขอบเล็บ เป็นๆ หายๆ ไม่หายขาด
- รูปเล็บที่ โค้งม้วนมาก จนขอบเล็บทิ่มเนื้อซ้ำแน่ๆ เมื่องอกกลับ
วิธีทำคือ เลาะเนื้อเยื่อที่สร้างเล็บเฉพาะแถบที่มีปัญหาออก ทำต่อจากการตัดขอบเล็บ ในการผ่าครั้งเดียวกันและใช้ยาชาตัวเดียวกัน ขอบเล็บแถบนั้นจึง ไม่งอกกลับ ลดการเป็นซ้ำ ได้มาก โดยเล็บส่วนที่เหลือยังงอกปกติ ทำให้เล็บแคบลงเล็กน้อยเท่านั้น
จะเย็บแผลหรือไม่ แพทย์พิจารณาเป็นรายๆ ตามขนาดแผลและการอักเสบ ถ้าเย็บก็นัดมาตัดไหม ตามปกติ — ดูการทำแผลและตัดไหม
แพทย์จะประเมินหน้างานว่าควรเลาะรากเล็บหรือไม่ ตามลักษณะเล็บ การอักเสบในวันนั้น และประวัติการเป็นซ้ำ
หลังผ่า
- เดินได้ในวันเดียวกัน แต่ควรเดินเท่าที่จำเป็นใน 2–3 วันแรก
- ยกเท้าสูงเมื่อพักได้ ช่วยลดบวมและปวด
- แช่เท้าน้ำอุ่น ตามที่แพทย์แนะนำ แล้วซับให้แห้ง
- เปลี่ยนผ้าปิดแผลตามคำแนะนำ — ดูการทำแผล
- ถ้าเย็บแผลไว้ แพทย์จะนัดมาตัดไหมตามกำหนด
- ใส่รองเท้าหน้ากว้างหรือรองเท้าแตะ เลี่ยงรองเท้าคับ
- เลี่ยงวิ่ง เตะบอล และกิจกรรมที่กระแทกนิ้วเท้าจนแผลหาย
- แผลมักหายดีใน 1–2 สัปดาห์
ระหว่างรอวันผ่า
- แช่เท้าน้ำอุ่นวันละ 2–3 ครั้ง
- รักษาความสะอาดและความแห้ง
- ไม่ตัดหรือแคะขอบเล็บเข้าไปอีก
- กินยาแก้ปวดได้ตามต้องการ
เมื่อไหร่ควรมาก่อนวันนัด
- มีหนองมากขึ้น บวมแดงลามออกจากนิ้ว
- มีไข้ หนาวสั่น
- ปวดรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ ทั้งที่กินยาแก้ปวดแล้ว
- เป็นเบาหวาน ชาที่เท้า หรือการไหลเวียนเลือดที่ขาไม่ดี แล้วแผลเริ่มอักเสบ — มาทันที ไม่รอดูอาการ
- หลังผ่า แผลเลือดออกไม่หยุด หรือมีหนองและกลิ่นเหม็น
การผ่าเล็บขบเป็นหัตถการเล็กที่ทำเสร็จในวันเดียว สิ่งที่ทำให้ไม่กลับมาเป็นซ้ำไม่ใช่แค่ ตัวการผ่า แต่คือการตัดเล็บและเลือกรองเท้าที่ถูกวิธี หลังจากนั้น
คำถามที่พบบ่อย
กดที่คำถามเพื่อดูคำตอบ
ผ่าเล็บขบต้องถอดเล็บทั้งอันไหม
ไม่ต้อง วิธีมาตรฐานคือตัดเฉพาะขอบเล็บส่วนที่ทิ่มเข้าเนื้อออกเป็นแถบแคบๆ เล็บส่วนที่เหลือยังอยู่และยังดูเป็นเล็บปกติ การถอดเล็บทั้งอันไม่ใช่วิธีที่ใช้ในกรณีทั่วไป และมักทำให้เล็บที่งอกใหม่ผิดรูปกว่าเดิม
ผ่าเล็บขบเจ็บไหม
ระหว่างทำไม่เจ็บ เพราะฉีดยาชาที่โคนนิ้วให้ชาทั้งนิ้วก่อน ช่วงที่รู้สึกมากที่สุดคือตอนฉีดยาชา ซึ่งสั้นที่สุด หลังยาชาหมดฤทธิ์จะปวดตุบๆ ที่คุมได้ด้วยยาแก้ปวด และมักปวดมากที่สุดในวันแรกแล้วดีขึ้นเรื่อยๆ
ผ่าแล้วหายขาดไหม กลับเป็นซ้ำไหม
การผ่าเล็บบางส่วนอย่างเดียวมีโอกาสเป็นซ้ำได้ ถ้าขอบเล็บส่วนนั้นงอกกลับมาทิ่มอีก แต่ในเล็บขบครั้งแรกมักไม่ต้องทำอะไรมากกว่านั้น เพราะคนส่วนใหญ่ที่แก้วิธีตัดเล็บและเปลี่ยนรองเท้าก็ไม่กลับมาเป็นอีก ส่วนรายที่เป็นซ้ำที่นิ้วเดิมหลายครั้ง แพทย์จะพิจารณาเลาะรากเล็บเฉพาะส่วนเพิ่ม เพื่อให้ขอบเล็บส่วนนั้นไม่งอกกลับ
ต้องเลาะรากเล็บทุกคนไหม
ไม่ต้อง เล็บขบครั้งแรกมักตัดเฉพาะขอบเล็บที่ทิ่มออกอย่างเดียวก็พอ การเลาะรากเล็บพิจารณาเฉพาะรายที่เป็นซ้ำที่นิ้วเดิมหลายครั้ง มีเนื้อนูนเรื้อรัง หรือรูปเล็บโค้งม้วนมากจนงอกกลับมาทิ่มแน่ๆ แพทย์จะประเมินหน้างานว่าควรทำหรือไม่ ไม่ได้ทำเป็นกิจวัตรทุกครั้งที่ผ่าเล็บ
เลาะรากเล็บคืออะไร ต้องเย็บแผลไหม
คือการเลาะเนื้อเยื่อที่สร้างเล็บเฉพาะแถบที่มีปัญหาออกด้วยใบมีด ทำต่อจากการตัดขอบเล็บในการผ่าครั้งเดียวกันและใช้ยาชาตัวเดียวกัน ขอบเล็บแถบนั้นจึงไม่งอกกลับมาทิ่มอีก ส่วนเล็บที่เหลือยังงอกปกติ ทำให้เล็บแคบลงเล็กน้อยเท่านั้น จะเย็บแผลหรือไม่แพทย์พิจารณาเป็นรายๆ ตามขนาดแผลและการอักเสบ ถ้าเย็บก็นัดมาตัดไหมตามปกติ
พักฟื้นกี่วัน เดินได้เลยไหม
เดินได้ในวันเดียวกันแต่ควรเดินเท่าที่จำเป็นในสองสามวันแรก แผลมักหายดีใน 1-2 สัปดาห์ ควรใส่รองเท้าหน้ากว้างหรือรองเท้าแตะในช่วงนี้ และเลี่ยงการวิ่ง เตะบอล หรือกิจกรรมที่กระแทกนิ้วเท้าจนกว่าแผลจะหาย
ระหว่างรอผ่า ดูแลตัวเองอย่างไร
แช่เท้าน้ำอุ่นวันละ 2-3 ครั้ง รักษาความสะอาดและความแห้ง ใส่รองเท้าหน้ากว้าง ไม่ตัดหรือแคะขอบเล็บเข้าไปอีก และกินยาแก้ปวดได้ตามต้องการ ถ้าเริ่มมีหนองหรือไข้ ไม่ต้องรอถึงวันนัด ให้มาก่อน
อ่านภาพรวมทั้งหมดได้ที่ เล็บขบ: สาเหตุ การรักษา และการดูแลไม่ให้เป็นซ้ำ
ปรับปรุงล่าสุด