สัญญาณเตือนมะเร็งเต้านม และเมื่อไหร่ควรตรวจ
ก้อนที่เต้านมส่วนใหญ่เป็นเนื้อดี แต่มีสัญญาณบางอย่างที่ควรตรวจให้แน่ใจโดยไม่ต้องรอ — รวมสัญญาณเตือนที่ควรรู้ ปัจจัยเสี่ยง และแนวทางการตรวจคัดกรอง โดยไม่ต้องตื่นตระหนก
ความกลัวที่มากเกินไปมักทำให้คนจำนวนมาก หลีกเลี่ยงการตรวจ ซึ่งเป็นสิ่งที่ตรงข้ามกับสิ่งที่ควรทำ เพราะยิ่งปล่อยไว้นาน หากมีปัญหาจริงก็ยิ่งพบช้าตามไปด้วย
สัญญาณที่ควรตรวจโดยไม่ต้องรอ
- ก้อนแข็ง ขอบไม่เรียบ ติดแน่น ขยับไม่ได้
- ก้อนที่ โตขึ้นเรื่อยๆ
- หัวนมมีเลือดหรือน้ำออกเอง โดยเฉพาะข้างเดียวและจากรูเดียว
- ผิวเต้านมบุ๋ม รั้ง หรือหนาเป็น เปลือกส้ม
- หัวนมบุ๋มลง ที่เพิ่งเกิดขึ้น (ไม่ใช่ที่เป็นมาตั้งแต่เดิม)
- ก้อนที่รักแร้ หรือเหนือไหปลาร้า
- แผลที่หัวนมหรือผิวเต้านมที่ไม่หาย หรือผื่นที่หัวนมเรื้อรัง
- เต้านมสองข้าง ขนาดหรือรูปทรงเปลี่ยนไปชัดเจน ในเวลาไม่นาน
การมีข้อใดข้อหนึ่ง ไม่ได้แปลว่าเป็นมะเร็ง — หลายอย่างมีสาเหตุที่เป็นเนื้อดี แต่เป็นเหตุผล ที่ควรตรวจให้แน่ใจ
ภาพเปรียบเทียบลักษณะที่มักพบ: ก้อนเนื้อดีมักกลมหรือรี ขอบเรียบ และขยับได้ ส่วนก้อนขอบไม่เรียบ ติดแน่น ผิวเต้านมบุ๋มรั้ง หรือหัวนมบุ๋มที่เพิ่งเกิด เป็นเหตุผลที่ควรให้แพทย์ตรวจ ลักษณะจากการคลำหรือมองเพียงอย่างเดียวไม่สามารถยืนยันว่าเป็นเนื้อดีหรือมะเร็งได้
เรื่องที่ทำให้เข้าใจผิดบ่อย
- ก้อนมะเร็งระยะแรกมักไม่เจ็บ — การที่ก้อนไม่เจ็บจึงไม่ได้แปลว่าปลอดภัย
- อายุน้อยก็เป็นได้ แม้โอกาสน้อยกว่า
- คนส่วนใหญ่ที่เป็นไม่มีประวัติในครอบครัว — การไม่มีประวัติไม่ได้แปลว่าไม่ต้องสังเกตตัวเอง
- ผู้ชายก็เป็นได้ แม้พบน้อยมาก
ปัจจัยเสี่ยง
การมีปัจจัยเสี่ยงไม่ได้แปลว่าจะเป็น และการไม่มีก็ไม่ได้แปลว่าจะไม่เป็น แต่ช่วยให้วางแผน การตรวจได้เหมาะขึ้น
- อายุที่มากขึ้น
- ประวัติมะเร็งเต้านมหรือรังไข่ในครอบครัว โดยเฉพาะญาติสายตรง
- เคยเป็นมะเร็งเต้านมมาก่อน
- ประจำเดือนมาเร็ว หมดประจำเดือนช้า
- ไม่เคยมีบุตร หรือมีบุตรคนแรกตอนอายุมาก
- น้ำหนักเกินหลังวัยหมดประจำเดือน ดื่มแอลกอฮอล์
บทบาทของคลินิก — แพทย์ตรวจคลำเต้านมและรักแร้ ประเมินความเสี่ยง และ ส่งต่อเพื่อ ตรวจแมมโมแกรม อัลตราซาวด์ และเจาะหรือตัดชิ้นเนื้อ ที่โรงพยาบาลหรือศูนย์ที่มีเครื่องมือ คลินิกเป็นจุดเริ่มต้นที่ช่วยประเมินและพาคุณไปสู่การตรวจที่ถูกต้อง ไม่ใช่ที่ที่รักษามะเร็ง เต้านมเอง แต่การมาตรวจที่นี่ช่วยให้คุณไม่ต้องเผชิญความไม่แน่ใจเพียงลำพัง
การตรวจคัดกรอง
- มีอาการหรือคลำเจอก้อน — ตรวจเลย ไม่ต้องรอตามอายุ
- การคัดกรองในคนที่ไม่มีอาการ — แมมโมแกรมตามช่วงอายุ โดยเริ่มเร็วขึ้นถ้ามีปัจจัยเสี่ยง เช่น ประวัติครอบครัว ควรปรึกษาแพทย์เพื่อวางแผนที่เหมาะกับตัวเอง
- การคลำเต้านมด้วยตัวเอง เดือนละครั้งหลังประจำเดือน ช่วยให้รู้จักปกติของตัวเองและ จับความเปลี่ยนแปลงได้เร็ว
ทำไมการมาเร็วจึงสำคัญ
เราไม่ได้เขียนเพื่อเร่งเร้าด้วยความกลัว แต่ข้อเท็จจริงคือ มะเร็งเต้านมที่พบเร็วมีทางเลือก การรักษามากกว่าและผลลัพธ์ดีกว่าอย่างชัดเจน และเมื่อพิจารณาว่าก้อนส่วนใหญ่เป็นเนื้อดี การมาตรวจส่วนใหญ่จบด้วยความสบายใจ
พูดง่ายๆ คือ — ถ้าเป็นเนื้อดี คุณจะได้หายกังวล ถ้าเป็นสิ่งที่ต้องรักษา คุณจะได้เริ่มเร็ว ไม่ว่าทางไหน การมาตรวจก็เป็นฝ่ายได้
เมื่อไหร่ควรมาพบแพทย์
มาตรวจถ้ามีสัญญาณในกล่องด้านบน หรือ
- คลำเจอก้อนใหม่ที่ไม่เคยมี
- กังวลเพราะมีประวัติมะเร็งเต้านมในครอบครัว
- ไม่แน่ใจว่าสิ่งที่คลำได้ปกติหรือไม่ — การมาตรวจเพื่อให้แน่ใจเป็นเหตุผลที่ดีพอเสมอ
การรอด้วยความกลัวคือสิ่งที่เสียเปล่าที่สุด — การตรวจใช้เวลาไม่นาน และผลส่วนใหญ่คือข่าวดี
คำถามที่พบบ่อย
กดที่คำถามเพื่อดูคำตอบ
คลำเจอก้อน แปลว่าเป็นมะเร็งไหม
ส่วนใหญ่ไม่ใช่ ก้อนที่เต้านมส่วนใหญ่เป็นเนื้อดี โดยเฉพาะในผู้หญิงอายุน้อย แต่เพราะก้อนเนื้อดีและก้อนที่ต้องระวังแยกด้วยการคลำอย่างเดียวไม่ได้เสมอไป การตรวจให้แน่ใจจึงเป็นการยืนยันด้วยหลักฐาน ไม่ใช่เพราะสงสัยว่าเป็นมะเร็งทุกก้อน
มะเร็งเต้านมเจ็บไหม
ก้อนมะเร็งเต้านมในระยะแรกมักไม่เจ็บ ซึ่งเป็นเหตุผลที่การไม่เจ็บไม่ได้แปลว่าปลอดภัย และอาการเจ็บเต้านมส่วนใหญ่กลับมาจากสาเหตุที่ไม่ใช่มะเร็ง เช่น การเปลี่ยนแปลงตามรอบเดือน จึงไม่ควรใช้ความเจ็บหรือไม่เจ็บมาตัดสินเอง
อายุน้อยเป็นมะเร็งเต้านมได้ไหม
ได้ แม้โอกาสจะน้อยกว่าผู้หญิงอายุมาก การมีก้อนหรืออาการผิดปกติจึงควรได้รับการตรวจไม่ว่าอายุเท่าไหร่ ไม่ควรคิดว่าอายุน้อยแล้วจะเป็นไปไม่ได้ โดยเฉพาะถ้ามีประวัติในครอบครัว
ไม่มีคนในครอบครัวเป็น แปลว่าไม่ต้องกังวลใช่ไหม
ไม่ใช่ ผู้หญิงที่เป็นมะเร็งเต้านมส่วนใหญ่ไม่มีประวัติในครอบครัว การมีประวัติครอบครัวเพิ่มความเสี่ยงและอาจต้องเริ่มตรวจคัดกรองเร็วขึ้น แต่การไม่มีประวัติไม่ได้แปลว่าปลอดภัยจนไม่ต้องสังเกตตัวเอง
ผู้ชายเป็นมะเร็งเต้านมได้ไหม
ได้ แม้จะพบน้อยมาก ผู้ชายที่มีก้อนแข็งข้างเดียวใต้หรือเยื้องหัวนม หัวนมมีน้ำหรือเลือดออก หรือผิวเปลี่ยน ควรมาตรวจเช่นกัน ไม่ควรมองข้ามเพราะคิดว่าเป็นโรคของผู้หญิงเท่านั้น
อ่านภาพรวมทั้งหมดได้ที่ ก้อนที่เต้านม: ก้อนเนื้อดี สัญญาณเตือน และการตรวจ
ปรับปรุงล่าสุด