ก้อนเนื้อดีที่เต้านม (fibroadenoma) — ก้อนกลมขยับได้ อันตรายไหม
ก้อนกลมขอบเรียบขยับได้ที่เต้านมในผู้หญิงอายุน้อย มักเป็นไฟโบรอะดีโนมา ซึ่งเป็นเนื้อดี — ลักษณะที่บอกได้ ต้องผ่าออกไหม และเมื่อไหร่ที่ต้องตรวจเพิ่มให้แน่ใจ
ไฟโบรอะดีโนมาเกิดจาก เนื้อเยื่อเต้านมและท่อน้ำนมเจริญมากกว่าปกติ พบบ่อยที่สุดในช่วง วัยรุ่นถึงวัยสามสิบต้น
ลักษณะที่บอกว่าน่าจะใช่
- ก้อน กลมหรือรี ขอบเรียบชัด
- ขยับได้ เวลาคลำ ก้อนจะเลื่อนหนีนิ้ว — จนบางคนเรียกว่า “หนูวิ่ง”
- ผิวลื่น เนื้อแน่นยืดหยุ่น
- ไม่เจ็บ หรือเจ็บเพียงเล็กน้อย
- โตช้า หรือขนาดคงที่
- อาจมีก้อนเดียวหรือหลายก้อน
ภาพเปรียบเทียบลักษณะที่มักพบ: ก้อนเนื้อดีมักกลมหรือรี ขอบเรียบ และขยับได้ ส่วนก้อนขอบไม่เรียบ ติดแน่น ผิวเต้านมบุ๋มรั้ง หรือหัวนมบุ๋มที่เพิ่งเกิด เป็นเหตุผลที่ควรให้แพทย์ตรวจ ลักษณะจากการคลำหรือมองเพียงอย่างเดียวไม่สามารถยืนยันว่าเป็นเนื้อดีหรือมะเร็งได้
บทบาทของคลินิก — แพทย์ตรวจคลำและประเมินลักษณะก้อน แล้ว ส่งตรวจอัลตราซาวด์ เพื่อยืนยัน และส่งเจาะหรือตัดชิ้นเนื้อในรายที่ต้องการความแน่ใจ การตรวจภาพและการตัดชิ้นเนื้อ ทำที่โรงพยาบาลหรือศูนย์ที่มีเครื่องมือ
ทำไมต้องตรวจยืนยัน ทั้งที่น่าจะเป็นเนื้อดี
เพราะ การคลำอย่างเดียวแยกไม่ได้ร้อยเปอร์เซ็นต์ ก้อนบางชนิดที่ต้องระวังก็คลำได้คล้าย ไฟโบรอะดีโนมาในระยะแรก การตรวจอัลตราซาวด์จึงเป็นการยืนยันด้วยหลักฐาน ไม่ใช่การตรวจเกินจำเป็น
โดยเฉพาะก้อนที่ เพิ่งคลำเจอเป็นครั้งแรก ควรได้รับการตรวจยืนยันสักครั้ง แล้วหลังจากนั้น ถ้ายืนยันว่าเป็นเนื้อดี การติดตามก็ง่ายขึ้น
ต้องผ่าออกไหม
ไม่จำเป็นเสมอไป
มักเฝ้าติดตามได้ ถ้า
- ตรวจยืนยันแล้วว่าเป็นเนื้อดี
- ก้อนเล็ก
- ไม่โตขึ้น
พิจารณาผ่าออก เมื่อ
- ก้อน ใหญ่ หรือ โตขึ้นเรื่อยๆ
- ทำให้ไม่สบายใจมากจนกระทบชีวิต
- ผลตรวจยังไม่ชัดเจน จนต้องเอาออกเพื่อยืนยัน
การผ่าตัดเต้านมและการตัดชิ้นเนื้อทำที่โรงพยาบาลที่มีเครื่องมือและทีมที่พร้อม คลินิกช่วยประเมินและส่งต่อให้ถูกที่
การเปลี่ยนแปลงตามเวลา
ไฟโบรอะดีโนมาไม่ได้อยู่นิ่งเสมอ
- บางก้อน เล็กลงหรือหายไปเอง โดยเฉพาะในผู้หญิงอายุน้อย
- บางก้อน คงที่
- บางก้อน โตขึ้นช้าๆ
นี่คือเหตุผลที่แพทย์นัดติดตามด้วยการคลำและอัลตราซาวด์เป็นระยะ — เพื่อดูว่าก้อนยังมีลักษณะ ของเนื้อดีอยู่
เมื่อไหร่ควรพบแพทย์
ควรมาตรวจถ้าก้อนที่เคยคิดว่าเป็นเนื้อดีเริ่มเปลี่ยนไป
- โตขึ้นเร็ว หรือขนาดเปลี่ยนชัดเจน
- เริ่ม แข็งขึ้น ขอบไม่เรียบ หรือติดแน่น ขยับไม่ได้
- หัวนมมีเลือดหรือน้ำออก หรือผิวเต้านมบุ๋มรั้ง
- มี ก้อนที่รักแร้
- เป็นก้อนใหม่ในผู้หญิงอายุมากขึ้นหรือวัยหมดประจำเดือน
- มีประวัติมะเร็งเต้านมในครอบครัว
รายละเอียดของสัญญาณที่ต้องระวังอยู่ที่ สัญญาณเตือนมะเร็งเต้านม สำหรับก้อนที่ยืนยันแล้วว่าเป็นไฟโบรอะดีโนมา สิ่งที่ต้องทำมักเป็นเพียงการติดตามดูตามนัด ไม่ใช่การผ่าตัด
คำถามที่พบบ่อย
กดที่คำถามเพื่อดูคำตอบ
ไฟโบรอะดีโนมากลายเป็นมะเร็งไหม
โดยทั่วไปไม่กลายเป็นมะเร็ง เป็นก้อนเนื้อดีที่เกิดจากเนื้อเยื่อเต้านมและท่อน้ำนมเจริญมากกว่าปกติ พบบ่อยในผู้หญิงอายุน้อย สิ่งที่ต้องทำคือยืนยันด้วยการตรวจว่าก้อนนั้นเป็นไฟโบรอะดีโนมาจริง เพราะการคลำอย่างเดียวไม่สามารถแยกได้ร้อยเปอร์เซ็นต์
ต้องผ่าออกไหม
ไม่จำเป็นเสมอไป ถ้าตรวจยืนยันว่าเป็นเนื้อดี ก้อนเล็ก และไม่โตขึ้น มักเฝ้าติดตามดูได้ การผ่าออกพิจารณาเมื่อก้อนใหญ่ โตขึ้นเรื่อยๆ ทำให้ไม่สบายใจมาก หรือผลตรวจยังไม่ชัดเจนจนต้องเอาออกเพื่อยืนยัน
ก้อนนี้จะหายเองไหม
บางก้อนเล็กลงหรือหายไปเองได้ โดยเฉพาะในผู้หญิงอายุน้อย บางก้อนคงที่ และบางก้อนค่อยๆ โตขึ้นช้าๆ การเปลี่ยนแปลงเหล่านี้เป็นเหตุผลที่แพทย์นัดติดตามด้วยการคลำและอัลตราซาวด์เป็นระยะ
คลำแล้วรู้สึกว่าขยับได้ แปลว่าปลอดภัยเลยไหม
ก้อนที่ขยับได้ ขอบเรียบ และผิวลื่น มีแนวโน้มเป็นเนื้อดีมากกว่า แต่ลักษณะการคลำเพียงอย่างเดียวไม่พอที่จะยืนยัน จึงควรตรวจอัลตราซาวด์เพื่อดูให้แน่ใจ โดยเฉพาะก้อนที่เพิ่งคลำเจอเป็นครั้งแรก
มีหลายก้อนทั้งสองข้าง ผิดปกติไหม
ผู้หญิงบางคนมีไฟโบรอะดีโนมาหลายก้อนได้ และเต้านมที่เป็นก้อนๆ ทั้งสองข้างซึ่งเปลี่ยนตามรอบเดือนก็พบได้บ่อยและมักเป็นเรื่องปกติ แต่ควรให้แพทย์ตรวจยืนยันว่าก้อนทั้งหมดมีลักษณะเข้าได้กับเนื้อดี
อ่านภาพรวมทั้งหมดได้ที่ ก้อนที่เต้านม: ก้อนเนื้อดี สัญญาณเตือน และการตรวจ
ปรับปรุงล่าสุด