เต้านมโตในผู้ชาย (gynecomastia) — สาเหตุและการดูแล
ผู้ชายมีก้อนหรือเนื้อเต้านมโตขึ้น มักเป็นภาวะเต้านมโตจากฮอร์โมนซึ่งเป็นเนื้อดี — สาเหตุที่พบบ่อย ต่างจากไขมันหน้าอกอย่างไร และสัญญาณที่ควรตรวจให้แน่ใจ
เต้านมโตในผู้ชาย (gynecomastia) เกิดจาก ความไม่สมดุลระหว่างฮอร์โมนเพศชายและเพศหญิง ทำให้เนื้อเยื่อเต้านมเจริญมากขึ้น เป็นภาวะที่พบบ่อยกว่าที่คิด แต่หลายคนกังวลและอายจนไม่มาตรวจ
ลักษณะ
- คลำได้ เนื้อแข็งเป็นแผ่น อยู่ใต้หัวนมและรอบหัวนม
- เป็นได้ ข้างเดียวหรือสองข้าง
- มักกดเจ็บหรือตึงเล็กน้อย โดยเฉพาะในระยะที่เพิ่งเริ่มโต
- ต่างจากไขมันหน้าอกตรงที่มี แผ่นเนื้อแข็งชัดเจนตรงกลาง
เต้านมโตกับไขมันหน้าอก ต่างกันอย่างไร
| เต้านมโต (gynecomastia) | ไขมันหน้าอก | |
|---|---|---|
| สิ่งที่คลำได้ | แผ่นเนื้อแข็งใต้หัวนม | นุ่มกระจายทั่ว |
| ตำแหน่ง | รวมอยู่ใต้และรอบหัวนม | ทั่วหน้าอก |
| กดเจ็บ | มักเจ็บเล็กน้อย | ไม่เจ็บ |
การแยกสองอย่างนี้บางครั้งต้องอาศัยการตรวจโดยแพทย์
สาเหตุที่พบบ่อย
- ช่วงวัยที่ฮอร์โมนเปลี่ยน — ทารกแรกเกิด วัยรุ่น และผู้สูงอายุ เป็นช่วงที่พบได้ตามธรรมชาติ ในวัยรุ่นมักหายเองในไม่กี่เดือนถึงสองปี
- ยา — ยาบางชนิดสำหรับต่อมลูกหมาก ยาลดกรด ยาหัวใจและความดันบางตัว ยาจิตเวชบางชนิด รวมถึง สเตียรอยด์และสารเพิ่มกล้ามเนื้อ
- โรคประจำตัว — โรคตับ โรคไต โรคไทรอยด์ และภาวะฮอร์โมนผิดปกติ
- แอลกอฮอล์และสารบางชนิด
- บางรายหาสาเหตุชัดเจนไม่พบ
บทบาทของคลินิก — แพทย์ตรวจเพื่อแยกว่าเป็นเต้านมโตจริงหรือไขมัน ซักประวัติยาและ โรคประจำตัวเพื่อหาสาเหตุ และ ส่งตรวจเพิ่มเติม เช่น อัลตราซาวด์ ตรวจเลือดดูฮอร์โมน หรือส่งต่อเพื่อผ่าตัดในรายที่จำเป็น ที่โรงพยาบาลหรือศูนย์ที่มีเครื่องมือ
การดูแล
- หาและแก้ที่สาเหตุ — ถ้ามาจากยา แพทย์อาจพิจารณาปรับเปลี่ยน ถ้ามาจากโรคประจำตัว ก็รักษาที่โรค
- เฝ้าติดตาม — ในวัยรุ่นและรายที่เป็นชั่วคราว มักหายเองเมื่อฮอร์โมนกลับสมดุล
- การผ่าตัด — พิจารณาในรายที่เป็นมานาน โตมาก หรือกระทบความมั่นใจ ทำที่โรงพยาบาลที่มี ความพร้อม
เพราะฉะนั้น ควรแจ้งแพทย์ถึงยาและอาหารเสริมทั้งหมดที่ใช้อยู่ รวมถึงสารเพิ่มกล้ามเนื้อ เพราะเป็นสาเหตุที่พบและแก้ได้
เมื่อไหร่ควรตรวจให้แน่ใจมากขึ้น
มะเร็งเต้านมในผู้ชายพบน้อย แต่เกิดได้ ลักษณะเหล่านี้เป็นเหตุผลที่ควรตรวจ
- ก้อน ข้างเดียว ที่แข็ง ขอบไม่เรียบ
- ก้อนอยู่ เยื้องจากหัวนม ไม่ได้อยู่ใต้หัวนมพอดี
- โตขึ้นเร็ว หรือมีขนาดใหญ่
- หัวนมมีน้ำหรือเลือดออก หัวนมบุ๋ม หรือผิวเปลี่ยน
- มี ก้อนที่รักแร้
- แผลที่ผิวเต้านมที่ไม่หาย
รายละเอียดของสัญญาณที่ต้องระวังอยู่ที่ สัญญาณเตือนมะเร็งเต้านม โดยรวมแล้วเต้านมโตในผู้ชายเป็นเรื่องที่พบบ่อยและรักษาได้ ไม่ใช่เรื่องที่ต้องอายจนไม่มาตรวจ
คำถามที่พบบ่อย
กดที่คำถามเพื่อดูคำตอบ
เต้านมโตในผู้ชายอันตรายไหม
ส่วนใหญ่เป็นภาวะเนื้อดีที่เกิดจากความไม่สมดุลของฮอร์โมนเพศชายและเพศหญิง ไม่อันตราย แต่ควรตรวจให้แน่ใจว่าไม่ได้มาจากสาเหตุที่ต้องรักษา เช่น ยาบางชนิด โรคตับ โรคไทรอยด์ หรือในบางรายที่พบน้อยคือก้อนที่ต้องระวัง โดยเฉพาะเมื่อเป็นข้างเดียวและแข็ง
เป็นก้อนแข็งใต้หัวนม กับไขมันหน้าอกธรรมดา ต่างกันอย่างไร
เต้านมโตจริงจะคลำได้เนื้อแข็งเป็นแผ่นอยู่ใต้หัวนมและรอบหัวนม มักกดเจ็บเล็กน้อย ส่วนไขมันหน้าอกจะนุ่มกระจายทั่วไปโดยไม่มีแผ่นเนื้อแข็งตรงกลาง การแยกสองอย่างนี้บางครั้งต้องอาศัยการตรวจโดยแพทย์
วัยรุ่นชายเป็นเต้านมโต ต้องรักษาไหม
ในวัยรุ่นชายภาวะนี้พบได้บ่อยจากการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนช่วงเจริญเติบโต และส่วนใหญ่หายไปเองภายในไม่กี่เดือนถึงสองปี จึงมักเฝ้าดูก่อน แต่ถ้าโตมาก เจ็บมาก หรือไม่หายควรมาตรวจ
ยาอะไรบ้างที่ทำให้เต้านมโตในผู้ชาย
มียาหลายกลุ่มที่เกี่ยวข้อง เช่น ยาบางชนิดสำหรับต่อมลูกหมาก ยาลดกรด ยาบางชนิดสำหรับหัวใจและความดัน ยาจิตเวชบางตัว รวมถึงสเตียรอยด์และสารเพิ่มกล้ามเนื้อ ควรแจ้งแพทย์ถึงยาและอาหารเสริมทั้งหมดที่ใช้อยู่ เพื่อหาสาเหตุ
เต้านมโตข้างเดียวน่ากังวลกว่าสองข้างไหม
การเป็นข้างเดียว โดยเฉพาะถ้าก้อนแข็ง ขอบไม่เรียบ อยู่เยื้องจากหัวนม หรือมีน้ำออกจากหัวนม เป็นเหตุผลที่ควรตรวจให้แน่ใจมากขึ้น แม้มะเร็งเต้านมในผู้ชายจะพบน้อย แต่ก็เกิดได้ จึงไม่ควรมองข้ามก้อนข้างเดียวที่มีลักษณะผิดปกติ
อ่านภาพรวมทั้งหมดได้ที่ ก้อนที่เต้านม: ก้อนเนื้อดี สัญญาณเตือน และการตรวจ
ปรับปรุงล่าสุด