ติ่งเนื้อที่ทวาร (anal skin tag) — ต้องตัดออกไหม
คลำได้ติ่งเนื้อนุ่มๆ ที่ขอบทวารหนัก ไม่เจ็บ ไม่โต — ส่วนใหญ่คือติ่งเนื้อที่เหลือจากริดสีดวงหรือแผลปริ ไม่อันตรายและมักไม่ต้องตัด แต่มีบางลักษณะที่ควรให้แพทย์ดู
หลายคนคลำเจอติ่งเนื้อที่ทวารหนัก (anal skin tag) โดยบังเอิญตอนอาบน้ำหรือทำความสะอาด แล้วเกิดความกังวลว่าเป็นอะไรร้ายแรงหรือเปล่า
ติ่งเนื้อข้างทวารคืออะไร
เป็นเนื้อเยื่อผิวหนังธรรมดา ไม่ใช่เนื้องอก ไม่ใช่มะเร็ง และไม่กลายเป็นมะเร็ง ส่วนใหญ่เป็น สิ่งที่เหลือทิ้งไว้จากเหตุการณ์ในอดีต
- จากริดสีดวงภายนอกที่เคยบวมแล้วยุบ — ผิวหนังที่เคยถูกยืดออกไม่หดกลับเท่าเดิม พบบ่อยที่สุดหลัง หัวริดสีดวงอุดตัน
- จากแผลปริขอบทวารที่หายแล้ว — เรียกว่า sentinel tag อยู่ที่ปลายแผลเดิม
- หลังการตั้งครรภ์และคลอดบุตร
- บางคนมีมาตั้งแต่จำความได้โดยไม่มีสาเหตุชัดเจน
ลักษณะของติ่งเนื้อทั่วไป
- นุ่ม ผิวเรียบ สีเดียวกับผิวหนังรอบๆ
- ไม่เจ็บ เว้นแต่ถูกเสียดสีหรืออักเสบ
- ขนาดคงที่ อยู่มานานหลายเดือนหรือหลายปีโดยไม่โตขึ้น
- มักมีก้อนเดียวหรือไม่กี่ก้อน
แยกจากสิ่งที่หน้าตาคล้ายกัน
| ติ่งเนื้อ (skin tag) | หูดที่ทวาร | ริดสีดวงภายนอก | |
|---|---|---|---|
| ผิว | เรียบ | ขรุขระ คล้ายหงอนไก่ | เรียบ |
| จำนวน | 1–ไม่กี่ก้อน | มักหลายตุ่ม เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ | 1–ไม่กี่ก้อน |
| การเปลี่ยนแปลง | คงที่ | ค่อยๆ เพิ่มจำนวน | บวมยุบตามอาการ |
| ติดต่อได้ | ไม่ | ได้ | ไม่ |
ถ้าสิ่งที่คลำได้มีหลายตุ่มและเพิ่มจำนวนขึ้น ควรอ่าน หูดที่ทวาร และมาให้แพทย์ดู เพราะหูดติดต่อได้และต้องรักษา
ต้องตัดออกไหม
ส่วนใหญ่ไม่ต้อง ติ่งเนื้อที่ไม่เจ็บ ไม่โต และไม่รบกวนอะไร การปล่อยไว้เป็นทางเลือก ที่ถูกต้อง ไม่ใช่การละเลย
การตัดออกพิจารณาเมื่อ
- รบกวนการทำความสะอาดจริงๆ จนเกิดการระคายเคือง คัน หรือผื่นซ้ำๆ
- มีติ่งขนาดใหญ่หลายอันจนเกิดความอับชื้นเรื้อรัง
- มีอาการอักเสบเป็นๆ หายๆ
สิ่งที่ควรรู้ก่อนตัดสินใจ: แผลจากการตัดติ่งที่ทวารหนักเจ็บในช่วงสัปดาห์แรก โดยเฉพาะเวลาถ่าย เพราะบริเวณนั้นรับความรู้สึกได้เต็มที่ จึงไม่คุ้มที่จะตัดติ่งที่ไม่มีอาการ เพียงเพราะไม่ชอบรูปลักษณ์
ดูแลอย่างไรถ้าไม่ตัด
- ทำความสะอาดด้วยน้ำ ซับให้แห้ง ไม่ถูแรง
- เลี่ยงกระดาษชำระแบบแห้งขัดซ้ำๆ และสบู่ที่ระคายเคือง
- ใส่กางเกงในที่ระบายอากาศได้ ไม่อับชื้น
- ไม่ปล่อยให้ท้องผูก เพื่อไม่ให้เกิดติ่งใหม่จากริดสีดวงหรือแผลปริ
เมื่อไหร่ควรให้แพทย์ดู
ติ่งเนื้อธรรมดาไม่น่ากังวล แต่ควรมาตรวจถ้า
- โตขึ้นเรื่อยๆ หรือเปลี่ยนรูปร่างและสี
- แข็ง ไม่ใช่นุ่มแบบผิวหนัง
- มีแผลที่ไม่หาย มีเลือดออกเอง หรือมีสะเก็ดซ้ำๆ
- เจ็บขึ้นมาโดยไม่มีสาเหตุ
- มีหลายตุ่มและเพิ่มจำนวนขึ้น — น่าจะเป็นหูดมากกว่าติ่งเนื้อ
- มีหนองซึม หรือมีรูข้างๆ — ดู ฝีคัณฑสูตร
โดยรวมแล้ว ติ่งเนื้อที่ทวารหนักเป็นสิ่งที่พบบ่อยและไม่มีอันตราย แต่เพราะบริเวณนี้มองเองไม่ถนัด การให้แพทย์ดูสักครั้งเพื่อยืนยันว่ารอยที่พบคือติ่งเนื้อจริงๆ ก็ช่วยตัดความกังวลไปได้เลย
แต่ละโรคอาการทับซ้อนกันได้ อาการอย่างเดียวแยกโรคให้ขาดไม่ได้ ต้องอาศัยการตรวจร่างกายโดยแพทย์ จึงจะวินิจฉัยได้ตรงที่สุด ไม่แนะนำให้วินิจฉัยเองและซื้อยากินเอง เพราะแต่ละโรครักษาคนละแนวทาง ถ้าเข้าใจผิดแล้วรักษาไปตามความเชื่อเดิม อาการอาจไม่ดีขึ้นหรือแย่ลงได้
อ่านตารางเทียบอาการและรายละเอียดแต่ละโรคได้ที่ โรคบริเวณทวารหนัก: แผลปริ ฝี ฝีคัณฑสูตร และติ่งเนื้อ
คำถามที่พบบ่อย
กดที่คำถามเพื่อดูคำตอบ
ติ่งเนื้อที่ทวารอันตรายไหม กลายเป็นมะเร็งไหม
ติ่งเนื้อที่ทวารหนักเป็นเนื้อเยื่อผิวหนังธรรมดา ไม่ใช่เนื้องอก และไม่กลายเป็นมะเร็ง ส่วนใหญ่เป็นสิ่งที่เหลือจากริดสีดวงภายนอกที่เคยบวมแล้วยุบ หรือจากแผลปริที่หายแล้ว
ต้องตัดออกไหม
ส่วนใหญ่ไม่ต้อง ถ้าไม่เจ็บ ไม่โต และไม่รบกวนชีวิตประจำวัน การปล่อยไว้เป็นทางเลือกที่สมเหตุสมผล การตัดพิจารณาเมื่อติ่งเนื้อรบกวนการทำความสะอาดจนเกิดการระคายเคืองซ้ำๆ จริงๆ
ติ่งเนื้อกับหูดที่ทวาร ต่างกันอย่างไร
ติ่งเนื้อมักเป็นก้อนเดียวหรือไม่กี่ก้อน ผิวเรียบ สีเดียวกับผิวหนัง นุ่ม และขนาดคงที่มานาน ส่วนหูดผิวขรุขระคล้ายหงอนไก่ มักมีหลายตุ่มและค่อยๆ เพิ่มจำนวนขึ้น ถ้าแยกไม่ออกควรให้แพทย์ดู เพราะหูดติดต่อได้และต้องรักษา
ตัดติ่งเนื้อแล้วเจ็บไหม
ทำโดยฉีดยาชาเฉพาะที่ ตัวหัตถการใช้เวลาไม่นาน แต่เพราะแผลอยู่บริเวณที่รับความรู้สึกได้เต็มที่ จึงเจ็บในช่วงสัปดาห์แรกโดยเฉพาะเวลาถ่าย นี่เป็นเหตุผลหนึ่งที่เราไม่แนะนำให้ตัดติ่งที่ไม่มีอาการ
ปรับปรุงล่าสุด