คลินิกหมอนิกร
083-032-9633

ริดสีดวงภายในกับภายนอก ต่างกันอย่างไร

ริดสีดวงภายในกับภายนอกอยู่คนละตำแหน่ง อาการต่างกัน และรักษาคนละวิธี — อธิบายวิธีแยกด้วยตัวเองจากอาการเจ็บ เลือดออก และก้อนที่คลำได้

คำว่า “ภายใน” กับ “ภายนอก” ไม่ได้แปลว่าอันไหนหนักกว่ากัน เป็นแค่คำบอก ตำแหน่งที่หัวริดสีดวงเกิด เท่านั้น

เส้นแบ่งที่ทำให้อาการต่างกัน

ในทวารหนักมีเส้นแบ่งอยู่เส้นหนึ่ง เหนือเส้นนี้ขึ้นไปเป็นเยื่อบุลำไส้ซึ่ง แทบไม่มีเส้นประสาท รับความเจ็บ ส่วนใต้เส้นลงมาเป็นผิวหนังซึ่ง รับความรู้สึกได้เต็มที่

  • หัวริดสีดวงที่เกิดเหนือเส้น = ริดสีดวงภายใน → มักไม่เจ็บ
  • หัวริดสีดวงที่เกิดใต้เส้น = ริดสีดวงภายนอก → เจ็บได้ คลำได้

นี่คือเหตุผลว่าทำไมบางคนเลือดออกเป็นเดือนโดยไม่เจ็บเลย ในขณะที่บางคนไม่มีเลือดออกแต่ปวดจนนั่งไม่ได้

ตารางเปรียบเทียบ

ริดสีดวงภายในริดสีดวงภายนอก
ตำแหน่งในทวารหนัก เหนือเส้นแบ่งใต้ผิวหนังรอบปากทวาร
ความเจ็บมักไม่เจ็บเจ็บได้ โดยเฉพาะเมื่ออุดตัน
อาการเด่นเลือดสีแดงสดหยดหลังถ่ายก้อนที่คลำได้ บวม ตึง
มองเห็น/คลำได้เห็นเมื่อยื่นออกมาแล้วเห็นและคลำได้ตั้งแต่แรก
การแบ่งระยะแบ่งเป็นระยะ 1–4ไม่แบ่งระยะ ดูตามอาการ
การรักษาที่ใช้บ่อยยา, ฉีดยา, รัดยางยา, ประคบ, ผ่าในรายที่จำเป็น

ริดสีดวงภายใน

อาการหลักคือเลือดออก และหัวริดสีดวงอาจยื่นออกมาเวลาเบ่ง ระดับการยื่นนี้คือสิ่งที่ใช้แบ่ง ระยะ 1–4 ซึ่งเป็นตัวกำหนดแนวทางการรักษาโดยตรง — อ่านต่อที่ ระยะ (เกรด) ของริดสีดวง

เพราะไม่เจ็บ หลายคนจึงปล่อยไว้นาน จนกระทั่งเลือดออกมากขึ้นหรือก้อนเริ่มยื่นค้าง

ริดสีดวงภายนอก

อยู่ใต้ผิวหนัง คลำได้เป็นตุ่มหรือติ่งที่ขอบทวาร ส่วนใหญ่ ไม่มีอาการอะไรเลย และไม่จำเป็น ต้องรักษา ปัญหาเกิดเมื่อ

  • มีลิ่มเลือดอุดตัน — บวมตึง คลำได้ก้อนแข็งสีคล้ำ และ ปวดขึ้นมาทันที ภายใน 1–2 วัน รายละเอียดอยู่ที่ หัวริดสีดวงอุดตัน
  • เหลือเป็นติ่งหลังยุบบวม — ที่เรียกว่า skin tag ไม่อันตราย แต่บางคนรำคาญตอนทำความสะอาด

แล้วแบบไหนที่แยกเองไม่ได้

อาการเจ็บที่ขอบทวารไม่ได้มีแต่ริดสีดวงภายนอก ที่พบพอๆ กันคือ

ทั้งสองอย่างนี้ถูกเข้าใจผิดว่าเป็นริดสีดวงบ่อยมาก และรักษาคนละทางกันโดยสิ้นเชิง

เมื่อไหร่ควรมาตรวจ

  • เจ็บแสบมากทุกครั้งที่ถ่าย — น่าจะไม่ใช่ริดสีดวงภายในอย่างเดียว
  • บวม แดง ร้อน มีไข้ หรือมีหนองซึม
  • ก้อนที่ขอบทวารโตขึ้นเรื่อยๆ แข็ง หรือมีแผลที่ไม่หาย
  • เลือดออกครั้งแรก หรือออกมากผิดปกติ

การแยกภายใน/ภายนอกใช้การตรวจไม่กี่นาที และผลการตรวจเปลี่ยนแผนการรักษาไปคนละแบบ — การเดาเองมักทำให้ ใช้ยาผิดชนิดอยู่หลายเดือนโดยอาการไม่ดีขึ้น

คำถามที่พบบ่อย

กดที่คำถามเพื่อดูคำตอบ

เป็นทั้งภายในและภายนอกพร้อมกันได้ไหม

ได้ และพบบ่อยมาก เรียกว่าริดสีดวงชนิดผสม การรักษาจะดูที่อาการเด่นเป็นหลัก เช่น ถ้าปัญหาคือเลือดออกจากหัวภายใน ก็รักษาส่วนภายในก่อน ส่วนติ่งภายนอกที่ไม่มีอาการมักไม่ต้องทำอะไร

ติ่งเนื้อที่ทวารหนักที่ไม่เจ็บ คือริดสีดวงภายนอกใช่ไหม

อาจเป็นติ่งเนื้อที่เหลือจากริดสีดวงภายนอกที่เคยบวมแล้วยุบ เรียกว่า skin tag ซึ่งไม่อันตรายและไม่จำเป็นต้องตัดออก นอกจากรบกวนการทำความสะอาดจริงๆ แต่ก็อาจเป็นหูดหรือติ่งจากสาเหตุอื่นได้ จึงควรให้แพทย์ดูสักครั้ง

ริดสีดวงภายนอกฉีดยาได้ไหม

การฉีดยาใช้กับริดสีดวงภายในเป็นหลัก เพราะบริเวณภายนอกมีเส้นประสาทรับความรู้สึกและการฉีดจะเจ็บมากโดยไม่ได้ประโยชน์เพิ่ม ริดสีดวงภายนอกจึงดูแลด้วยยา การประคบ หรือการผ่าตัดในรายที่จำเป็น

อ่านภาพรวมทั้งหมดได้ที่ ริดสีดวงทวาร: อาการ สาเหตุ ระยะ และการรักษา

ปรับปรุงล่าสุด